Memento mori - Vergankelijkheid van het leven

Op het moment van schrijven bevind ik mij op een emotioneel dieptepunt. Niet dat ik depressief ben, integendeel, het zijn dagen als vandaag waardoor ik het leven op een intense manier ervaar, dat ik het leven op allerlei diverse facetten leer mee te maken. Ik ben emotioneel uitgeput, dat is een ding dat zeker is en ik voel de pijn van verlies in de diepte krochten van mijn ziel, terwijl de persoon die heen is gegaan eigenlijk niet eens bijster dicht bij mij stond.

De telefoon ging 's morgens vroeg, toen wij beiden (mijn vriendin Cynthia en ik) nog in bed lagen. Cynthia's tante C had gebeld, haar man R was zojuist overleden in het ziekenhuis. Cynthia kon hem haar hele leven, dus de schok was voor haar des te groter, even werd zij overweldigd door alle emoties. Na haar tot rust te hebben gemaand, gingen we eerst een poging doen om tot rust te komen. Eerst even snel douchen om wakker te worden en daarna nog snel een hapje eten, want het zou weleens heel laat kunnen worden.
Uiteindelijk aangekomen in het ziekenhuis werden we geconfronteerd met het zielloos lichaam van R. Het is een onbeschrijvelijk gevoel wat je op dat moment ervaart. Eigenlijk gingen mijn zorgen voornamelijk uit naar C, want zij heeft alles meegemaakt en zij stond opeens alleen voor alles, omdat iedereen (behalve wij) op vakantie was. Weliswaar in het land, maar dan nog zou het anderhalf uur duren voordat iedereen terug in Den Haag was.

Daar waren we dan, in het ziekenhuis, in een beladen situatie waarin iedereen nog vol emoties was. Langzaam maar zeker druppelden de familieleden binnen en werd iedereen geconfronteerd met het bericht dat de wereld was ingegaan, R was niet meer.
Ik beschouw mijzelf nog als een soort buitenstaander van de familie. Ik vind niet dat ik het recht heb om keihard te stellen dat ik nu al bij de familie hoor, ook al heb ik een relatie met Cynthia en ook al is er sprake van wederzijdse gevoelens van acceptatie en weet ik dat kwa gevoel binnen de familie al ben geaccepteerd als een soort familielid zijnde. Een dag als vandaag is als het ware een soort test voor mij. Niet dat ik handelde alleen maar met de gedachte om dichter bij Cynthia's familie te kunnen komen, nee ik handelde uit onbaatzuchtigheid, uit steun en uit de wetenschap dat ik weet hoe diep het gevoel van verlies kan gaan. Natuurlijk ervaart iedereen het leven op diens individuele manier, maar dat betekent niet dat ik geen begrip kan hebben voor hoe iemand zich in een dergelijke situatie zich voelt, wat voor leegte er ontstaat bij zo een enorm ingrijpende gebeurtenis.

Uiteindelijk begonnen ook bij mij de tranen te stromen, zomaar uit het niets. We waren allang thuis in het huis van C om alle zaken m.b.t. de uitvaart te regelen. Al hoewel ik wel enkele keren een krop in mijn keel kreeg bij het lezen van de verschillende gedichten die boven een rouwkaart staan. Het enige waar ik aan kon denken was 'stel dat ik zou heengaan, of dat iemand van mijn eigen naaste familie komt te overlijden, wat een enorm verdriet zal dat teweegbrengen'.
Eigenlijk is dat een hele rare gedachte, want tegelijk met die gedachte wordt je geconfronteerd met de eindigheid van het leven, er was één term die daarna constant door mijn hoofd zweefde:memento mori - de vergankelijkheid van het leven. Wij gaan allemaal dood, geen enkel levend wezen kan ontsnappen aan het sluitend einde van de rit des levens. Het is best wel bitter om dit te realiseren, dat alles wat wij doen niks zal uitmaken, want ooit is het onze tijd om te gaan. En toch weigeren wij dit te accepteren, of althans, wij weigeren ons allemaal neer te leggen bij het feit dat wij allemaal eens zullen heengaan. Het moment dat je je als individu het handelen laat beperken door deze kennis, is het moment dat het nihilisme zijn intrede doet, dat het leven geen enkele meerwaarde weer heeft.

En dat mijn vrienden is een waarlijk gevaarlijke gedachte. Want iemand die zichzelf dood waant, zal geen waarde hechten aan het leven en is zelfs beter af dood dan levend, dan is het leven voor de persoon in kwestie een ware lijdensweg. En het is op dit punt dat religie en het geloof ons houvast kan bieden, wij willen niet accepteren dat wij leven om te eindigen in het niets, wij willen en kunnen als mensen niet accepteren dat de ziel een substantie is dat mogelijkerwijze een fantast is, een fenomeen dat wij zelf hebben bedacht als een verwezenlijking van het leven dat onlosmakelijk verbonden is met ons zintuigelijk lichaam.
En waarom niet? Ignorance is bliss, het kan de pijn verzachten als je durft te geloven in bovenzintuigelijke fenomenen. En is dat alleen niet de moeite waard om in te geloven als nabestaande zijnde?

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze persoonlijke blog. Mijn hoofd krijgt momenteel geen rust, hoe hard ik ook mijn best doe. En hopelijk vind ik nu de rust waar ik op het moment bijzonder naar verlang, door al mijn gedachten, mijn gevoelens en mijn verdriet op digitaal papier te zetten.
Een hele dikke knuffel van Halbe, jullie semi-filosoof.

Het doel van existentie is de dood

Velen zullen deze titel beschouwen als "pessimistisch" of het idee hebben dat ik vandaag of morgen zelfmoord zal gaan plegen. Zelfmoord is iets wat in mijn ogen het toppunt van zelfvernietiging is of om in filosofische termen te spreken "de complete vernietiging van je eigen existentie om in het niets te verdwijnen". Ik zeg expliciet "niets", want ik heb geen behoefte om in dit blog dieper in te gaan op andere thema's m.b.t. "het naleven".
Pessimisme is gelukkig nog altijd afhankelijk van het individu. Ik vind deze titel niet pessimistische, maar ook zeker niet optimistisch. Dat zijn twee uitersten waartussen wij als mensen constant tussen schipperen. Nee, ik zie deze titel puur als een filosofisch thema hoe wij als mensen "de dood" kunnen plaatsen in ons leven dat wij onze "existentie" noemen.

De dood is namelijk een interessant thema waar vele filosofen zich over hebben gebogen en komt ook met enige regelmaat terug in de verschillende werken. Afgezien van de filosofische gedachtenstroming, is er ook tussen de verschillende filosofen grote verschillen merkbaar over hun mening en hun gedachtengoed over dit onderwerp. En natuurlijk zijn er ook filosofen die hun werken vooral concentreren op de zgn. levensproblematiek, waarbij de dood compleet buiten beschouwing wordt gelaten. Ik noem dan een Nietzsche maar ook een Jean Paul Sartre waarbij zelfs raakvlakken ontstaan met de psychologie.

Heidegger daarentegen is een filosoof die mij heel erg intrigeert. Een van zijn producten is het "systeem van zijn". Essentieel hierbij is de structuur van verleden, heden (ogenblik) en toekomst.
Het verleden is verbonden aan de tijdshorizont reeds-zijn-in, waarbij wij als ons bewustzijn ons zijn reflecteren op het verleden en daarbij onze persoonlijkheid vormen tot de "persoon" die wij vandaag zijn".
Het heden of ogenblik is het zijn-bij waarbij wij als persoon ons bevinden in ons zijn als persoon. Echter is dit een tijdshorizont dat constant vervalt, want het moment van zijn-in vervalt direct in het verleden] met diens reeds-zijn-in.
Als laatste is er de toekomst waarbij er sprake is van het zich-vooruit-zijn. En het is juist dit toekomstperspectief van wie wij willen zijn als persoon dat wij onze existentie "maken".

Leggen wij vervolgens een link met de dood, dan kan je niks anders concluderen dat de dood het doel is van ons existeren. Want wij existeren allemaal als persoon om uiteindelijk dood te gaan. Iets wat niet existeert als bewustzijn kan nooit dood gaan, getuige de vele materialistische dingen waaruit onze wereld bestaat.
Ik vraag mij dan nu af, is het zo slecht dat wij als mens dood gaan? Afgezien van het feit dat goed en slecht verbonden zijn aan het persoonlijke moraal van het individu. Het is niet leuk als iemand dood gaat, vanwege de waarde die wij als persoon geven aan degene die is dood gegaan. Maar leven als een kluizenaar is iets wat weinig mensen doen, niet omdat wij bij willens en wetens de pijn opzoeken wanneer een voor ons waardevol persoon of wezen dood gaat, maar omdat wij op die manier een bevestiging maken voor het leven dat ooit aanwezig was in de persoon of dat wezen.

Mensen, ik wens ieder een fijn weekend toe! Een dikke knuffel van Halbe

De onzekerheid dat het leven is

Deze blog schrijf ik naar aanleiding van de film Donnie Darko. Deze film was een tijdje geleden op televisie. Ik heb van andere mensen gehoord dat het een hele bijzondere film is en wat ik zag van de voorstukjes kwam het ook over als een hele intrigerende film die niet voor iedereen is weggelegd. Het is moeilijk te zeggen waar het om gaat...het gaat om een jongen die hoogstwaarschijnlijk last heeft van een persoonlijkheidsstoornis getuige de vele hallucinaties die hij gedurende de dag meemaakt. Door deze hallucinaties doet hij acties. Maar juist deze acties hebben een wonderbaarlijk effect op de omgeving. Hij zei zelf: "deus ex machina, god's plan for everything".

Zoals iedereen weet geloof ik niet in een god en is voor mij god niks meer of niks minder dan een natuurkracht dat ons allen omringt. Tenslotte is ons leven het volledig plaatje waarop de vele natuurkrachten invloed op uitoefenen.
Wat op mij indruk maakte was het feit dat mijn levensfilosofie perfect werd geprojecteerd in deze film. Niet dat ik mijzelf associeer met de hoofdpersonage, maar de gedachte achter de film komt angstwekkend overeen met mijn visie op het leven. Namelijk dat alles op één of andere manier verbonden is met elkaar.

Mensen zijn sociale wezens, onbewust zoeken wij altijd contact met andere mensen. Vriendschappen zijn het levende bewijs hiervan. In anime die ik kijk wordt vaak gepraat over acknoledgement, oftewel het vaststellen danwel het accepteren van het bestaan van de ander. En in een bepaald opzicht klopt dit met de realiteit, tenslotte leven wij als mens doordat andere mensen ons kunnen zien en waarnemen. Natuurlijk zijn er de nodige psychologische stoornissen met alle gevolgen van dien, maar is het niet zo dat ook deze mensen op één of andere manier communicatiekanalen hebben om contact te hebben met andere mensen? De term is "contactgestoord", maar dat betekent niet dat deze mensen helemaal geen contacten kunnen leggen met de mensen om zich heen.

Wellicht is het grootste voorbeeld van het sociale aspect de wil om een leven op te bouwen samen met die ene persoon die voor jou zo speciaal is. Mensen praten over "de ware", maar om eerlijk te zijn weet ik niet of "de ware" bestaat. Tenslotte is in mijn ogen de beste relatie één waarbij de geliefden optimaal genieten van elkanders liefde en voordelen die voortvloeien uit het verschil in elkanders karakters en de nadelen die hieruit voortvloeien geen bodem kan leggen voor onderliggende problemen. Ik denk dat een persoon deze persoon kan betitelen als "de ware".
En dan nog is het nog maar de vraag hoe lang deze liefde blijft bestaan, rationeel gezien.

Ik zag een toekomst in patricia, ik wilde oud met haar worden en misschien zelfs kinderen krijgen. In mijn dromen zag ik dit gebeuren, maar de realiteit was anders. Een harde klap en vooral een ruwe ontwakening in de realiteit. Hoe pijnlijk zo'n ervaring is, des te groter is de levensles die eruit kan worden getrokken.
Ook dit kwam naar voren in de film....ook de hoofdpersonage zag de wereld soms vanuit zijn eigen ogen op een volledig andere manier dan de mensen om hem heen het zagen. In feite bestaat er geen waarheid, de waarheid is dat wat het dichtst ligt bij de perceptie van alle mensen die een bepaalde gebeurtenis hebben meegemaakt of zien gebeuren. Zelfs nu nog ziet patricia onze tijd samen op een andere manier als dat ik het zie. En de waarheid, die ligt ergens in het midden.

De ironie in dit alles is dat je als individu maar 1 conclusie kunt trekken: de enige zekerheid in het leven is de dood, al het andere is relatief en onderhevig aan veranderingen en variabele factoren. Problemen bestaan om er een oplossing voor te bedenken. Net zoals de dood het eindpunt is van het leven. Nu maar hopen dat dit eindpunt voor menig mens onder ons ver weg in de toekomst ligt, want tenslotte leef je maar 1 keer dus geniet ervan!

Mensen, ik wens ieder een heel fijn weekend toe!
Een dikke knuffel van Halbe!

God is dood

Gott ist tot, God is dood. Volgens mij is dit één van de meest controversieelste uitspraken van de vorige eeuw. Tegenwoordig zijn we wel wat gewend, met het doorbreken van verschillende taboes. Toch werd er destijds een groot deel van de bevolking aangesproken op deze uitspraak. Als ik even ga speculeren, dan gok ik dat minstens 80% van de westerse wereld danwel christelijk danwel katholiek gelovig was. (ik weet niet of het toen al gereformeerde kerk was)

Dan nu, anno 2009, met alle technologie en kennis durf ik deze uitspraak opnieuw te doen: God is Dood.
Begrijp me niet verkeerd, het is niet mijn bedoeling om mensen expres het harnas in te jagen of expliciet te kwetsen. Nee, ik wil graag weten wat de beweegredenen zijn voor de mensen die in god geloven, om nog steeds in god te geloven.

Eigenlijk is het best wel vreemd dat ik nog steeds niet in een god geloof. Mijn zus en mijn moeder zijn allebei katholiek gelovig en dan ook echt het oude katholiek zoals in Colombia en verschillende andere landen wordt aangehangen. Mijn vader en ook de rest van mijn familie (dus mijn vader's broer en zussen) zijn katholiek opgevoed.
Mijn broer praat soms over god en ik weet niet zeker of hij gelovig is, maar ik denk dat hij in hart wel gelooft.
Als ik de quest mag geloven is de helft van Nederland gelovig.

En dan komt daar de wetenschapper in spé.
Toegegeven, ik zou wel redenen kunnen hebben om te geloven in een almachtig wezen. Ik heb één en ander meegemaakt en als mijn leven anders was gelopen, dan weet ik niet hoe de uitkomst van mijn leven zou zijn geweest.
Het probleem is het rationalisme van mijn persoon. Hoewel mijn beweegredenen vaak gebaseerd zijn op emoties (ik ben een emotioneel ingesteld persoon), maak ik vaak keuzes dat tussen het emotionele en het rationele aspect in ligt.

Mijn visie op het leven strookt niet met "religie" of "gelovig". Totaal niet. Misschien komt het doordat er een klein rebeltje huist in mijn hart, maar ik zou nooit en te nimmer mijn denken opgeven voor iets als "het geloof".
En toch zoek ik elke dag naar spiritualiteit, de zin van het leven, de diepere betekenis van waarom ik leef. Ik stel vragen bij simpele dingen, omdat ik de complexe zaken al snap. Je zou kunnen zeggen dat ik mijn bewustzijn naar een breder horizon heb verplaatst.

Waarom ik niet geloof? Omdat het in mijn visie onmogelijk is van 1 almachtig wezen. Gelovigen zeggen dat god almachtig, oneindig. Dat strookt niet met de natuur, alles is eindig, zelfs het heelal waarin wij leven is eindig. Er is een begin en een einde. Het heelal begon bij de big bang en de vraag is waar deze eindigd.
Er bestaat geen almachtig wezen. Zelfs de natuur heeft haar beperkingen binnen de natuurwetten.

Dan komen we op het volgende, misschien wel het meest controversieelste stukje van deze blog. Na alles wat ik heb meegemaakt geloof ik niet in een god. Nee het dichtste wat voor mijn beleving bij geloven komt, is het geloven in het leven en de mens. Voorzover ik weet ben ik een rasechte humanist, iemand die leeft voor de mens en niet denkt in termen als religie en/of geloof.

En misschien bestaat er wel een natuurkracht dat ervoor zorgt dat mensen daar zijn waar ze moeten zijn; de natuurkracht die zorgt voor onverklaarbare fenomenen zoals 'het lot'.
Als dat zo is en er een bestaat een natuurkracht die hiervoor verantwoordelijk is, dan is deze natuurkracht het equivalent van god. Dan is god in mijn ogen niks meer en niks minder dan een natuurkracht, dat onderdanig is aan moeder natuur en diens natuurwetten.

Tot die tijd leef ik mijn leven zoals ik dat wil en maak ik keuzes op basis van ervaringen, kennis en emoties.
En tot die tijd hou ik het bij de uitspraak "God is Dood".

Mensen, ik wens jullie allen een hele fijne dag toe.
Dikke knuffel van Halbe!