Memento mori - Vergankelijkheid van het leven

Op het moment van schrijven bevind ik mij op een emotioneel dieptepunt. Niet dat ik depressief ben, integendeel, het zijn dagen als vandaag waardoor ik het leven op een intense manier ervaar, dat ik het leven op allerlei diverse facetten leer mee te maken. Ik ben emotioneel uitgeput, dat is een ding dat zeker is en ik voel de pijn van verlies in de diepte krochten van mijn ziel, terwijl de persoon die heen is gegaan eigenlijk niet eens bijster dicht bij mij stond.

De telefoon ging 's morgens vroeg, toen wij beiden (mijn vriendin Cynthia en ik) nog in bed lagen. Cynthia's tante C had gebeld, haar man R was zojuist overleden in het ziekenhuis. Cynthia kon hem haar hele leven, dus de schok was voor haar des te groter, even werd zij overweldigd door alle emoties. Na haar tot rust te hebben gemaand, gingen we eerst een poging doen om tot rust te komen. Eerst even snel douchen om wakker te worden en daarna nog snel een hapje eten, want het zou weleens heel laat kunnen worden.
Uiteindelijk aangekomen in het ziekenhuis werden we geconfronteerd met het zielloos lichaam van R. Het is een onbeschrijvelijk gevoel wat je op dat moment ervaart. Eigenlijk gingen mijn zorgen voornamelijk uit naar C, want zij heeft alles meegemaakt en zij stond opeens alleen voor alles, omdat iedereen (behalve wij) op vakantie was. Weliswaar in het land, maar dan nog zou het anderhalf uur duren voordat iedereen terug in Den Haag was.

Daar waren we dan, in het ziekenhuis, in een beladen situatie waarin iedereen nog vol emoties was. Langzaam maar zeker druppelden de familieleden binnen en werd iedereen geconfronteerd met het bericht dat de wereld was ingegaan, R was niet meer.
Ik beschouw mijzelf nog als een soort buitenstaander van de familie. Ik vind niet dat ik het recht heb om keihard te stellen dat ik nu al bij de familie hoor, ook al heb ik een relatie met Cynthia en ook al is er sprake van wederzijdse gevoelens van acceptatie en weet ik dat kwa gevoel binnen de familie al ben geaccepteerd als een soort familielid zijnde. Een dag als vandaag is als het ware een soort test voor mij. Niet dat ik handelde alleen maar met de gedachte om dichter bij Cynthia's familie te kunnen komen, nee ik handelde uit onbaatzuchtigheid, uit steun en uit de wetenschap dat ik weet hoe diep het gevoel van verlies kan gaan. Natuurlijk ervaart iedereen het leven op diens individuele manier, maar dat betekent niet dat ik geen begrip kan hebben voor hoe iemand zich in een dergelijke situatie zich voelt, wat voor leegte er ontstaat bij zo een enorm ingrijpende gebeurtenis.

Uiteindelijk begonnen ook bij mij de tranen te stromen, zomaar uit het niets. We waren allang thuis in het huis van C om alle zaken m.b.t. de uitvaart te regelen. Al hoewel ik wel enkele keren een krop in mijn keel kreeg bij het lezen van de verschillende gedichten die boven een rouwkaart staan. Het enige waar ik aan kon denken was 'stel dat ik zou heengaan, of dat iemand van mijn eigen naaste familie komt te overlijden, wat een enorm verdriet zal dat teweegbrengen'.
Eigenlijk is dat een hele rare gedachte, want tegelijk met die gedachte wordt je geconfronteerd met de eindigheid van het leven, er was één term die daarna constant door mijn hoofd zweefde:memento mori - de vergankelijkheid van het leven. Wij gaan allemaal dood, geen enkel levend wezen kan ontsnappen aan het sluitend einde van de rit des levens. Het is best wel bitter om dit te realiseren, dat alles wat wij doen niks zal uitmaken, want ooit is het onze tijd om te gaan. En toch weigeren wij dit te accepteren, of althans, wij weigeren ons allemaal neer te leggen bij het feit dat wij allemaal eens zullen heengaan. Het moment dat je je als individu het handelen laat beperken door deze kennis, is het moment dat het nihilisme zijn intrede doet, dat het leven geen enkele meerwaarde weer heeft.

En dat mijn vrienden is een waarlijk gevaarlijke gedachte. Want iemand die zichzelf dood waant, zal geen waarde hechten aan het leven en is zelfs beter af dood dan levend, dan is het leven voor de persoon in kwestie een ware lijdensweg. En het is op dit punt dat religie en het geloof ons houvast kan bieden, wij willen niet accepteren dat wij leven om te eindigen in het niets, wij willen en kunnen als mensen niet accepteren dat de ziel een substantie is dat mogelijkerwijze een fantast is, een fenomeen dat wij zelf hebben bedacht als een verwezenlijking van het leven dat onlosmakelijk verbonden is met ons zintuigelijk lichaam.
En waarom niet? Ignorance is bliss, het kan de pijn verzachten als je durft te geloven in bovenzintuigelijke fenomenen. En is dat alleen niet de moeite waard om in te geloven als nabestaande zijnde?

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze persoonlijke blog. Mijn hoofd krijgt momenteel geen rust, hoe hard ik ook mijn best doe. En hopelijk vind ik nu de rust waar ik op het moment bijzonder naar verlang, door al mijn gedachten, mijn gevoelens en mijn verdriet op digitaal papier te zetten.
Een hele dikke knuffel van Halbe, jullie semi-filosoof.

Het leven gaat door - De pijn blijft

Er zijn dagen in het leven dat ik mij afvraag: "wat is de zin van het leven?" Dat zijn de dagen dat ik moeite heb met genieten van de geneugten die het leven biedt, dat ik lach terwijl diep in mij een intens lijden zich voordoet. Want hoe mooi het leven ook kan zijn, de pijn zal altijd blijven...

Sinds een week ligt mijn gevoel behoorlijk overhoop, diverse contradictoire gedachten beheersen mij. Zoals de meeste mensen probeer ik een uitlaatklep te vinden voor mijn verdriet om vervolgens door te gaan. Maar helaas hebben niet de meeste mensen de ervaringen meegemaakt die ik heb meegemaakt en dat maakt de vergelijking tussen mij en mijn medemens er een als de vergelijking tussen appels met peren.
Het is een vreemde gewaarwording om dit gevoel opnieuw te ervaren, omdat ik het gevoel had herboren te zijn na de intensiteit aan ervaringen die ik de afgelopen jaren heb meegemaakt en dat ik het gevoel had al deze ervaringen te hebben afgesloten met de jaarwisseling van 2010.

Toch is er wel een groot verschil, vorig jaar werd ik overweldigd door deze emoties. Soms maakt het mij bang, soms frustreerde het mij en soms wilde ik gewoon dat alles eindigde. Nu confronteer ik het met geheven hoofd, accepteer ik mijn verdriet en mijn intens lijden en ga ik door met alles!
Dat neemt niet weg dat sommige dagen nog steeds langer en zwaarder aanvoelen dan anders en dat dat gevoel diep binnen, die innerlijke wens dat mijn leven anders zou zijn geweest dan het nu is nog steeds aanwezig is. Ik denk dat dat een goed doel is voor mij aan te werken, accepteren dat mijn dromen van hoe mijn leven er nu uit zal zien nooit waarheid zal kunnen worden - althans in deze tijdsperiode. Misschien dat als ik hard werk dat het leven mij gegund is om mijn dromen alsnog te laten uitkomen - in de toekomst.

De pijn blijft - dat heb ik nu ontdekt. Ongeacht hoe het leven is en hoe mooi het leven jou toelacht, als je dromen en wensen hebt gehad en deze zijn voor jouw ogen weggerukt en verdwenen met de noorderzon, dan laat dit een diep gat achter in je hart. En dat gat zal altijd leeg blijven, hoe goed je ook je best doet om deze te vullen. Ik denk dat er mensen zijn die hun hele leven op zoek zijn naar een invulling van dit gat en ik weet dat ik één van deze mensen zal kunnen worden. Ware het niet dat ik heb ingezien dat het enige dat dit gat zal kunnen vullen is acceptatie van het heden en het bijstellen van deze dromen en wensen naar een realistisch perspectief en hiernaartoe werken.

Fantasie is erg leuk en het kan het lijden verzachten, maar realiteit is hetgeen waarin wij leven. Durf deze fantasie los te laten en toe werken naar de vervulling van de bijgestelde dromen en wensen of leef de rest van je leven in een waas van dat wat het leven had kunnen zijn, want de pijn...zal altijd blijven

Een duik in de menselijke psyche - Acceptatie, bevrijding en loslaten

Voor de mensen die erop zaten te wachten, nummertje vijf in de serie van een duik in de menselijke psyche. Een tijd geleden alweer had een hyves-vriendin een blog geschreven over het thema loslaten. Het sprak mij zeker aan, maar ik had er nooit over gedacht dat het thema voor mij mettertijd zo belangrijk zou worden.

Een paar maanden geleden, voordat mijn behandeling was begonnen, had ik een moment van "verloren zijn". Ik werd op een dag compleet overdonderd door intense verdriet.
Uiteindelijk ben ik na de middagpauze naar huis gegaan. Mijn concentratie was weg en mijn lust om te werken was ook compleet weg. Op weg naar huis werd ik opgebeld door mijn psycholoog. Ik had even gepraat en het ging toen al stukken beter met mij. De woorden die daarna door de telefoon galmden ben ik echter nooit vergeten: volgens mij moet je eens proberen dingen te loslaten.

Eerlijk is eerlijk, ik heb er toen weinig mee gedaan. Maar het concept is sindsdien met enige regelmaat teruggekomen. Vooral toen ik ging verdiepen in de filosofie met diens semi-psychologische ideeën m.b.t. geluk kreeg dit thema steeds meer aandacht in mijn hoofd. Ik begon mijzelf af te vragen: Wat moet ik loslaten? Is het mijn verdriet? De wil om alles te veranderen naar datgeen waarin ik eindelijk gelukkig kan worden? Wat is hetgeen waar ik krampachtig aan het vasthouden ben en wat ik niet wil loslaten?

Wij mensen zijn gewoontedieren, dat is een feit. Alles wat wij kennen is vertrouwd en moet niet veranderen, want verandering brengt iets nieuws en dat is per definitie eng. Dat wat voor ons vertrouwd is, klampen wij krampachtig aan vast in de hoop dat wij het niet zullen verliezen. Wat wij (onbewust?) altijd vergeten is de dynamiek dat het leven heet. Zoals de oude grieken hadden geconstanteerd, bepaalde ideeën zijn eeuwig, oneindig. Deze ideeën worden begrepen in de ruimste betekenis van het woord. Hierbij gaat het over thema's zoals het goede en het slechte, pijn en genot, geluk en ongeluk.
Maar dat wat leeft zal ooit doodgaan. Hetzelfde geld ook voor de menselijke problematiek met diens lotsbestemming.

Ieder mens zal in zijn/haar leven ooit aankomen op het punt dat het leven overhoop wordt gegooid. Alles wat ooit vertrouwd was bestaat niet meer. Dat zijn de momenten waarop wij lijden, lijden in het moment van keuzes. Zoals Kierkegaard het noemt: de afgrond van vrijheid.
Het onbekende willen wij niet tarten, in de hoop dat het ons met rust laat. En wanneer het op ons pad komt zijn wij bevangen in het moment. Het is deze gevangenis dat onze toekomst bepaalt. Wij kunnen ervoor kiezen om jarenlang rond te dwalen in deze gevangenis, zonder enige keuze te maken. Ronddwalen in het leven om er een abstract beeld bij te creeëren.

Durf dit vertrouwde los te laten! Begin met de acceptatie van de feiten. Zonder acceptatie is er niks wat wij kunnen loslaten. Ja, het leven kan zwaar zijn en en ja, het leven brengt ons als mens een intens lijden voort. Maar wij mensen zijn de architect van ons leven, ongeacht of er sprake is van een lotsbestemming of niet. Zou het bestaan, dan betekent dit dat alle keuzes die wij al maken voorbestemt zijn. Is dat zo slecht dan? Ignorance is bliss - zolang wij niet weten of wij mensen gedoemd zijn om te leven naar de wetten des levens zijn wij nog altijd in staat om invloed uit te oefenen op ons leven. Je hoofd hoeft geen gevangenis te zijn, want jij bent jouw eigen gevangenisbewaarder.

De sleutel van de deur om uit deze gevangenis hebben wij zelf in onze hand en het énige wat wij hoeven te doen is deze in het slot steken, de deur open te doen en naar buiten te lopen, richting het pad des levens. Eenmaal buiten kunnen we dát loslaten wat wij nooit hebben durven los te laten. Gooi het weg en loop verder richting het onbekende. De toekomst is onzeker, dus waarom problemen maken die er niet zijn?

Mijn vrienden, wees niet je eigen gevangenbewaarder. Het pad des levens heeft je veel te bieden, durf erop te lopen!
Ik wens ieder nog een hele fijne avond toe. Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe.