Filosofisch Intermezzo - Hoe terrorisme de strijd aan het winnen is

Wie met monsters vecht, moet oppassen zelf geen monster te worden. En als je te lang in een afgrond kijkt, kijkt de afgrond ook bij jou naar binnen. - Friedrich Nietzsche, Voorbij Goed en Kwaad, blz. 81, nr. 146.

De waanzin is bij individuen een zeldzaamheid, - maar bij groepen, partijen, volken en tijdperken de regel. - Friedrich Nietzsche, Voorbij Goed en Kwaad, blz. 83, nr. 156.

De vertrouwelijkheid van een superieur mens verbittert omdat zij niet beantwoord mag worden. - Friedrich Nietzsche, Voorbij Goed en Kwaad, blz. 83, nr. 156.

Zolang verschillende mensen te zamen zich beschouwen als één enkel lichaam, hebben zij slechts één enkele wil, die betrekking heeft op het gemeenschappelijk voortbestaan en het algemeen welzijn. In dat geval zijn alle drijfveren van de staat sterk en ongecompliceerd, zijn de grondregels helder en duidelijk, kent de staat geen verwarde, tegenstrijdige belangen; het gemeenschappelijk belang treedt alom zonneklaar naar voren en een ieder met gezond verstand kan het als zodanig herkennen. Vrede, eenheid en gelijkheid zijn vijanden van politieke spitsvondigheden. [...]
Maar wanneer de maatschappelijke band losser wordt en de staat begint te verzwakken, wanneer de bijzondere belangen de kop opsteken en kleine groeperingen invloed gaan krijgen op de grote samenleving, wordt het algemeen belang aangetast en krijgt het tegenstanders; er wordt niet meer gestemd vanuit eensgezindheid, de algemene wil is niet langer meer de wil van allen, er ontstaan tegenstellingen en twistgesprekken en het beste standpunt wordt niet zonder woordenstrijd aangenomen. - Jean-Jacques Rousseau, Het maatschappelijk verdrag, blz. 146,147.

Gisteren las ik een nieuwsbericht dat bij mij diverse alarmbellen liet afgaan. Ik kon gewoon niet geloven hoe de grootste dwaas van de westerse wereld daadwerkelijk een presidentieel besluit heeft ondertekend waarin mensen de toegang tot een land werd ontzegt. Voor de volledigheid, ik heb het dit keer niet over neerlands peroxide-xenofoob, deze kerel is gelukkig nog niet zo machtig, dus hij komt pas op de tweede plek van de lijst 'grootste dwazen van de westerse wereld'.
Ik heb het uiteraard over Donald Trump en het nieuwsbericht (rtl nieuws, NRC) dat President Trump een presidentieel decreet heeft ondertekend waardoor een inreisverbod is ingesteld voor mensen met een nationaliteit van een zevental landen die overwegend islamitisch zijn. Wat is zijn beweegreden? Trump gaat ervan uit dat er een directe correlatie bestaat tussen de islam als religie en terrorisme.

Nu is het uiteraard zo dat diverse onderzoeken hebben aangetoond dat wereldwijd er een groep moslims zijn die bereid zijn geweld te gebruiken voor het verspreiden van de islam. Er is echter een wereld van verschil tussen generalisatie van een groep op basis van overeenkomsten of feitelijk in dit geval één enkele overeenkomt: religie en het individu die op basis van persoonlijke beweegredenen zijn/haar geloofsovertuiging heeft gevonden in het islamistisch geloof en hierdoor geclassificeerd is als zijnde 'moslim'.
Wij leven dan ook in een tijd van complexe (ideologische) tegenstellingen; mensen die heilig overtuigd zijn van hun mening en vanuit deze positie mensen proberen te overtuigen van hun gelijk want (!) ik heb gelijk en de ander heeft altijd ongelijk.
Argumenten zijn helaas heden ten daagse gereduceerd tot onderbuikgevoelens, waardoor een discussie per definitie op verkeerde gronden wordt gevoerd, want het gevoel van een ander kan never ever worden overtuigd op basis van logica, correlaties of andersoortige statistische wetmatigheden waarvan wij weten dat zij ons menselijk bestaan perfect kunnen omschrijven, maar van beperkte invloed zijn op onze gemoedstoestand. Het gevoel van een ander is een individuele kwestie en een discussie hierover moet dan ook niet worden gevoerd op basis van cijfers, van waaruit wetmatigheden zijn vastgesteld, maar door begrip te hebben voor de ander en ontdekken waarom de ander zijn/haar standpunt heeft ingenomen. Van daaruit pas kan je het gesprek aangaan met de ander. En vanuit een gesprek kan er uiteindelijk een constructieve discussie ontstaan, waarin standpunten worden uitgewisseld. Dát is de manier waarop wij het dialoog zouden moeten voeren over maatschappelijke problemen. Niet op basis van vooroordelen, maar op basis van acceptatie van de ander, van erkenning van de ander als een gelijk persoon.

En dáár gaat het juist verkeerd, want onze samenleving is heden ten daags dermate gepolariseerd dat de ander per definitie niet wordt beschouwd als een gelijke. Hetzij op basis van opleidingsniveau (de moderne verzuiling van onze samenleving), hetzij op basis van woonplaats ("wat weet jij nou af van mijn woonplaats? Jij komt uit de stad, dus jij hebt geen flauw idee wat zich afspeelt op het platteland!"), hetzij op basis van andere factoren die een standpunt of het vormen ervan onbewust beïnvloedt.
Journalistiek medium 'De Correspondent' benoemde dit al in hun kerstessay, waarin heel scherp de werkwijze van diverse politici is benoemd en hoe zij inspelen op onze collectieve angsten, wat feitelijk neerkomt op de angst jegens terrorisme.
Of zoals een ander artikel op de correspondent de vluchtelingencrisis omschreef volgens analogie naar de alom beruchte discussie rondom het "goud/wit, zwart/blauw jurkje": waarom de vluchtelingenkwestie een goud-wit-zwart-blauw jurkje is.
Feit is: onze samenleving staat onder druk. Het stond al onder druk in de nasleep van 9/11 en de onvrede over het integratiebeleid van onze regering, vervolgens kwam daarna de angst voor terroristische aanslagen in Europa die in 2004 (Spanje) en 2005 (Engeland) waarheid werden. Zelfs in Nederland werd door onze regering het standpunt ingenomen van

De vraag is niet óf er een terroristische aanslag zal worden gepleegd in ons land, maar wánneer.

Na de hoogtij-dagen van het post-9/11 tijdperk werd het langzaamaan steeds rustiger in Europa, terwijl de onrust in het Midden-Oosten bleef toenemen (en er een broedgrond ontstond voor de extremistische ideologieën van IS).
De samenleving is door de jaren heen veranderd, zowel ten positieve als ten negatieve. Onze samenleving is zoekend naar sociale cohesie, waardoor wij onze multi-culturele samenleving en diens diversiteit zijn gaan omarmen. Natuurlijk zijn er mettertijd bepaalde gebruiken bekritiseert zoals 'zwarte piet', maar los daarvan denk ik dat wij het als samenleving helemaal niet slecht doen.
Alleen die angst blijft lastig...angst die sinds de oprichting van het kalifaat door IS en de groei van kleinschaliger terroristische aanslagen alleen maar groter is geworden. Eigenlijk is het ironie ten top: grootschalige aanslagen zoals de treinen van Spanje en de metro van Londen zijn sindsdien nooit meer voorgekomen, vermoedelijk mede dankzij de intelligentiediensten en het veiligheidsapparaat van europese landen. Maar de angst is nog steeds aanwezig en almaar gegroeid. Het feit dat Europa een fort is geworden sinds de uitbraak van de verschillende burgeroorlogen in het Midden-Oosten is kenmerkend voor de politieke druk die de publieke opinie op hen drukt: bescherm ons!!! roepen wij naar onze politici. Ik vraag mij dan weer af: beschermen? Tegen wie? Kennelijk ervaren wij hier in Europa een angst jegens onbekende culturen, aangezien 'hun gebruiken' hebben geleid tot burgeroorlogen, bestaat er kennelijk een idee (onderbuikgevoel?) dat grootschalige vluchtelingenstromen onze stabiele samenlevingen gaan destabiliseren.
Ik heb dit sowieso nooit begrepen, aangezien wij leven op één van de mooiste continenten die onze aarde rijk is. Het leven is op geen enkele continent (Australië buiten beschouwing gelaten) nergens zo veilig als hier in Europa. En toch zijn wij bang voor elke dreiging van buitenaf, want 'wat als?!'.

Angst kan voor het individu een goede raadgever zijn, want het leidt tot handelen. Maar een samenleving dat wordt beheerst door angst zal ten gronde gaan, want het destabiliseert zichzelf. Ineens wordt alles een bedreiging en zullen mensen niet meer in staat zijn objectief te kijken naar zaken die juist van belang zijn voor de stabiliteit van onze samenleving. Ik heb ingezien dat de grootste dreiging van onze eigen samenleving niet die kutmarrokaantjes, die kutmoslims of die kutterroristen zijn. Nee, mijn beste lezer, de PVV is in ons land de grootste dreiging, tezamen met de groeiende vreemdelingenhaat en al wat voor ons vreemd is.
Het doel van terrorisme is het destabiliseren van samenlevingen, door het te voeden met angst en een broedplaats te creëren voor angst, zodat de samenleving zichzelf angst aanjaagt. Dat punt beginnen wij te bereiken, door constant te blijven hameren op controlemechanismen door een samenleving voor het individu. Want stel je toch eens voor dat een individu iets anders gaat doen dan wat de norm heeft gesteld?! Dan is zo'n persoon een dreiging geworden, een destabiliserende factor die direct moet worden geneutraliseerd, want dergelijke individuen zullen ons land ten onder laten gaan?!

Ik zie met lederogen aan hoe wij langzaam deze kant opgaan als samenleving zijnde; hoe wij steeds meer roepen om controlemechanismen voor het beschermen van onze authentieke normen en waarden. Want onze cultuur is superieur!? Althans, als ik mevrouw Schippers en dhr. Trump mag geloven.
Wij zijn en masse onze verlichtingsidealen aan het verloochenen door onze eigen cultuur te beschouwen als superieur, waardoor wij onszelf gerechtigd voelen om die te beschermen. Trump heeft het startsignaal afgegeven, want het amerikaanse volk wilt dat het wordt beschermd tegen buitenlandse mogendheden, geleid door angst. Geschiedenis wordt geschreven en de terroristen zijn aan het winnen, want wij zijn zelf onze open samenleving aan het afbreken, onder het mom van bescherming tegen terrorisme en gevoed door angst.
Democratieën staan onder druk, want het volk wilt een sterke leider! Wilt de échte leider, de échte Führer opstaan? En onze superieure cultuur beschermen?
Ik roep u tot mij, mijn Fuhrer!

En moge alles breken, wat aan onze waarheden breken- kan! Menig huis valt er nog te bouwen - Friedrich Nietzsche - Aldus Sprak Zarathoestra

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze uitgebreide blog. Ik roep jullie allemaal op om het gesprek aan te gaan met elkaar en zorg te dragen voor het behoud van onze open samenleving. Trump, Wilders, Le Pen, Het zijn allemaal signalen van afbrokkelende democratieën en inperkingen van vrijheden. Laten wij zorg dragen voor het behoud van datgene wat onze vaders, moeders, opa's en oma's met bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd! Vrijheid boven allen!

Waarom IS de oorlog voor grondgebied aan het verliezen is, maar de ideologische oorlog aan het winnen is

Wat is banaliteit eigenlijk? - Woorden zijn klanktekens voor begrippen; begrippen zijn echter min of meer vastgelegde beeldtekens voor vaak terugkerende en samengaande gewaarwordingen, voor groepen van gewaarwordingen. Om elkaar te begrijpen is het nog niet voldoende dat je dezelfde woorden gebruikt; je moet ze ook voor dezelfde soort innerlijke belevenissen gebruiken, je moet je ervaring ten slotte met elkaar gemeen hebben. Daarom begrijpen de mensen uit één volk elkaar beter dan zij die tot verschillende volken behoren, zelfs wanneer die zich van dezelfde taal bedienen; of liever, als mensen langdurig onder dezelfde omstandigheden (van klimaat, van bodem, van gevaren en behoeften, van arbeid) hebben samengeleefd. - Friedrich Nietzsche, Voorbij Goed en Kwaad, pagina 191.

Eigenlijk was het mijn intentie om vandaag een blog te schrijven over Turkije en de zorgwekkende gebeurtenissen daar. Wij leven echter in een dermate interessante tijd dat er onderwerpen te over zijn om over te schrijven. Politieke ontwikkelingen, ideologische vraagstukken, beleidsmatige vraagstukken, sociologische ontwikkelingen, er gebeurt nu zoveel dat het voor mij lastig is om te bevatten wat nou een interessant uitgangspunt is om over te schrijven.
Totdat ik dit nieuwsbericht met als kop: man heeft met bijl in een trein 20 mensen verwondt. Ik vond dit al een opmerkelijke kop, wat bij mij de alarmbellen laat afgaan. Let wel: de alarmbellen jegens een dergelijke kop. Je mag van goede huizen komen wil je 20 mensen binnen korte tijd met een bijl doden, de moeder van Jason had tenslotte al een hele dag nodig om pak hem beet 15 jongeren te vermoorden in Friday the 13th.
Dit getal werd al snel bijgesteld, want er was blijkbaar sprake van de aanwezigheid van ca. 20 mensen in de desbetreffende treinstel op het moment dat die jongen à lá jason met zijn bijl ging rondzwaaien. Helaas zijn er uiteindelijk 4 mensen gewond geraakt, waarvan 3 ernstig, maar dat is een wereld van verschil in vergelijking met het vorige nieuwsbericht.

Het wordt pas echter interessant wanneer blijkt (hoe raad je het!) dat de desbetreffende man een aanhanger was van de gerenommeerde organisatie IS(IS). Waarop is dit gebaseerd? Nadat de 17-jarige jongeman (van afghaanse afkomst en dus vluchteling) zijn desbetreffende daad heeft uitgevoerd wordt de woning (kamer van het pleeggezin waarin hij verblijft) onderzocht en is de bekende vlag van IS gevonden.
Vanaf dat moment gaat de publieke opinie een rol spelen, want deze ernstige daad heeft ineens een terroristisch kader gekregen. Eerst was het 'gewoon' een misdaad die hij had gepleegd. Wij leven nou eenmaal in een samenleving waarin het kan voorkomen dat bepaalde individuen doordraaien; vooral individuen in deze leeftijdscategorie getuige de schietincidenten op scholen die eens in de zoveel tijd voorkomen. Dergelijke gebeurtenissen zijn voor de desbetreffende samenlevingen een tragedie op zichzelf.
Het verbaast mij echter wat voor sentimenten zichtbaar worden zodra het begrip "IS" ter sprake komt, waardoor deze misdaad een nieuwe dimensie krijgt: die van een terroristische daad. Eerst even een korte opsomming van terroristische daden die ons als Nederlandse samenleving hebben bezig gehouden vanaf het begin van dit millennium:

9 september 2001: Amerika
11 maart 2004: Madrid
2 november 2004: Theo van Gogh
7 juli 2005: Engeland
7 januari 2015: Charlie Hebdo, Parijs
13 november 2015: Parijs
22 maart 2016: Brussel
14 juli 2015: Nice

Als je echter op zoek gaat naar een lijst van terroristische aanslagen, dan is deze véle malen groter dan hetgeen ik hierboven heb omschreven. Opmerkelijk is overigens de lengte van de lijsten in de jaren '08 t/m '14 en de lengte van de lijsten van 2015 en nu dit jaar 2016. Het laat zien dat er globaal genomen sprake is van toenemende terroristische activiteiten, die overigens veelal zijn opgeëist door IS.
Maar wat is nu mijn punt?
Mijn punt, mijn beste lezer, is dat het ronduit dwaas is expliciet extra waarde te hechten aan het label "terroristische daad". Ieder persoon die met een bijl rond zwaait is een eng figuur en een gevaar voor diens omgeving. Het is echter het motief van een individu dat bepaald of iets een terroristische daad is of niet en tegenwoordig worden daden die gewelddadig van aard zijn maar al te snel benoemt als zijnde 'terroristisch' of het wordt maar al snel opgeblazen door de media, zoals de daad in Duitsland laat zien.

IS is de strijd in Afghanistan/Irak aan het verliezen. Zij zijn grondgebied aan het verliezen in een rap tempo.
IS is in termen van aantallen strijders echter nooit een daadwerkelijke dreiging geweest voor de westerse wereld. De reden dat de westerse wereld hun vreesde was de beeldvorming van de onverschrokken strijder die vanuit een bepaalde ideologie de strijd aan ging, waarvoor zij ook nog eens hun leven durfden te geven. De laatste paar jaren zijn de aanslagen die zij daadwerkelijk hebben gepleegd summier van aard; het is geen Al-Quaida die in een keer honderden tot duizenden mensen in één terroristische daad om het leven brengen; nee het zijn kleine daden die breeduit aandacht krijgen in de media. Dít geeft IS macht; macht vanuit beeldvorming, vanuit de associatie die wij onze hoofden maken tussen IS en angst.
Kijk alleen maar naar de manier waarop zij in de laatste paar jaren te werk gaan: het zijn eenlingen geworden die amper in staat zijn over te gaan tot grote daden.

Ja, een terroristische daad zoals Parijs en Nice laat zien dat er nog goed georganiseerde cellen bestaan. Helaas heeft dit ook te maken met overheidsbeleid en een effectieve anti-terrorismebestrijding zoals wij hier in Nederland hebben. Dat wilt niet zeggen dat hiermee per definitie een toekomstige terroristische daad kan worden verijdeld, maar hiermee wordt de kans erop significant verkleind. En toch raken wij als samenleving in paniek bij het aanschouwen van een daad van een 17-jarige jongeman in Duitsland die 3 (!!!) mensen ernstig heeft verwond.
Nee, ik ben niet deze daad aan het bagataliseren, ik ben het geheel aan het relativeren. IS begint de strijd te winnen; de ideologische strijd in ons hoofd tussen angst en vrees. En als wij als samenleving niet in staat zijn om onze angst onder controle te houden, dan is het een kwestie van tijd voordat ons land een broeinest van IS-strijders gaat worden, want dan verhardt het maatschappelijk debat over moslims en de PVV, waardoor de eerder genoemde groep in een verdomhoekje wordt geplaatst en zichzelf gerechtvaardigd voelt om over te gaan tot een terroristische daad. En dán hebben wij die terroristische aanslag geheel aan onszelf te danken...

Mijn vrienden, dank u voor het lezen van dit blog! Ik geef toe dat het een beetje een cynische ondertoon heeft, maar dat heeft ook wellicht te maken met het feit dat ik een beetje moe begin te worden van al die dwazen die bepaalde onzinnnige uitspraken doen. Ik zou zeggen: spreid het woord! Ik heb dan ook bewust gekozen om er géén filosofisch intermezzo te maken en voornamelijk te beroepen op het gezond verstand. Ik hoop dat wij als samenleving over voldoende gezond verstand beschikken, want anders zie ik de nabije toekomst somber in...
Los daarvan wens ik jullie allemaal nog een hele fijne dag toe! Een dikke knuffel van jullie wereld-verbeteraar, Halbe.

De schaduw van ISIS - Een geschiedkundige bloemlezing

De uiteindelijke reden, het doel en het oogmerk waartoe de mensen (die van nature gesteld zijn op vrijheid en macht over anderen) zich de beperkingen opleggen waaraan zij (zoals wij zien) in de staat onderworpen zijn, is de zorg om hun eigen leven veilig te stellen, en daardoor een bevredigender bestaan te verwerven. Of met andere woorden, om te ontsnappen aan de ellendige oorlogstoestand die [...] een onvermijdelijk gevolg is van de natuurlijke hartstochten van de mensen, zolang er geen zichtbare macht bestaat die hun ontzag inboezemt, en hen door angst voor straf dwingt hun overeenkomsten na te leven en de natuurwetten in acht te nemen. - Thomas Hobbes, Leviathan pagina 129, Nederlandse vertaling door Wessel Krul.

Wanneer gebieden die veroverd worden gewoon zijn in vrijheid en volgens eigen wetten te leven, dan zijn er drie methoden om ze in bezit te houden: de eerste is ze te verwoesten, de tweede is er zelf in te gaan wonen, de derde is ze te laten leven volgens hun eigen weten, waarbij je dan in zo'n gebied belasting int en een regering aanstelt bestaande uit een klein aantal personen, die ervoor moeten zorgen dat het gebied met je bevriend blijft. Want omdat zo'n regering door de heerser is aangesteld, weet ze dat ze niet in stand kan blijven zonder zijn macht en vriendschap en dat ze alles in het werk moet stellen om hem in zijn positie te handhaven. En een stad die gewend is in vrijheid te leven, behoudt men gemakkelijker door middel van haar eigen burgers dan op welke andere manier dan ook, althans wanneer men haar niet wil verwoesten. Niccolò Machiavelli, de Heerser pagina 80, Nederlandse vertaling door Frans van Dooren.

Zoals de vaste lezers van mijn blog weten, is het zeldzaam wanneer ik twee quote's gebruik als inleiding voor mijn blog. Dat komt ofwel door de complexiteit van thema of het komt doordat de diversiteit aan uitgangspunten. Ironisch genoeg is dit thema een combinatie van beiden. Ik ga het hebben over ISIS 'Islamic State in Iraq and Syria' of IS 'Islamic State' zoals zij zichzelf tegenwoordig noemen. Wat is dit toch voor een groepering? Hoe zijn zij zo groot geworden?
Een meer belangrijke vraag: waarom zijn wij hier in Nederland bang voor deze groepering? Moeten wij überhaupt wel bang zijn voor deze groepering?

Voordat ik door ga over ISIS, ben ik genoodzaakt een zijstap te nemen richting de geschiedenis. Ik begin met een belangrijke gebeurtenis: 11 september 2001.
Iedereen die ouder is dan 14/15 jaar kan zich wel herinneren wat voor wereldschokkende gebeurtenis destijds heeft plaats gevonden. De westerse wereld, altijd gedacht vrij te zijn wordt geconfronteerd met een begrip dat angst creëert: terrorisme.
Een maand later, 7 oktober 2001 werd Afghanistan geïnvadeerd, omdat de organisatie die verantwoording heeft genomen voor de aanslagen 'Al-Quada' nauwe banden onderhield met de Taliban, een groep mensen die in zekere zin de politieke macht binnen Afghanistan representeerden. Deze groepering waren zowel aanhangers van de soennitische stroming binnen de Islam alsmede aanhangers van het salafisme, een actieve stroming binnen de Islam die geloofd in de fundamentele regels van de Islam. Er is zelfs gesteld dat volgens duitse inlichtingendiensten juist het salafisme internationaal in opkomst is, waarmee het een potentiële dreiging vormt voor de westerse wereld. Salafisme gaat niet samen met westerse vrijheden.

Afghanistan was vanuit de optiek van een staatsinrichting vrij instabiel. Het kende geen machtsstructuren meer zoals een natie; deze waren allang vernietigd in de verschillende burgeroorlogen. Dit creëerde een voedingsbodem waarop een fundamentele organisatie zoals de Taliban kon groeien. Zij verzorgden de bevolking, terwijl zij hun eigen macht probeerden te vestigen.
Zoals wij allemaal weten was dit enkel een voorbode voor het volgende land dat door Bush Sr. was bestempeld als 'het as der kwaad': Irak.
Voor achtergrondinformatie verwijs ik mijn lezer graag naar het volgende artikel op de website van De Correspondent: Het vruchtbare moeras dat Irak heet. Wat bleek? Meneer Dick Cheney, dezelfde man die aan het einde van de Irak-oorlog sprak over 'een geslaagde onderneming', had in 1994 het volgende gezegd over Irak: 'Irak bevindt zich in een zeer instabiele regio in de wereld. Als je Saddam Hoessein omver werpt, wie zet je ervoor in de plaats?'.
Ik heb geen geen behoefte om mijn tijd te verspillen over de redenen van het binnen vallen van Irak. Misschien was het een vuil politiek spel waarbij het doel was om alle olievelden veilig te stellen; misschien was het uiteindelijk toch een ideologische kwestie om Saddam Hoessein omver te werpen. Feit is: Irak is op 20 maart 2003 geïnvadeerd en sinds januari 2005 een democratie; althans, op papier.

Wat was Irak voor een land?
Het was land met een enorme etnische diversiteit, waarbij 73 tot 81% uit arabieren bestaat en 18 tot 20% koerden. Bijna 97% van de bevolking waren aanhangers van het islamitisch geloof, waarvan 60 - 65% sjiitisch en 13 - 16%% soennitisch, dit gold voornamelijk voor het arabische deel van de bevolking. Het merendeel van de Koerden zijn aanhangers van het soennitisch geloof, terwijl er sjiitische koerden zijn, alsmede aanhangers van het christelijk en zelfs enkele joden.
Het is deze heterogene bevolking dat Irak een moeilijk te besturen land maakt. Ik heb eerder geschreven over de staatsinrichting vanuit de filosofie van Thomas Hobbes als tegengesteld uitgangspunt in de scheiding van Kerk en Staat. Ook hierin sprak ik over (religieuze) vrijheid; Irak had echter voornamelijk te kampen met machtsstructuren vanuit de optiek van etniciteit.
Saddam Hoessein zag en wist dit. Nadat de monarchie omver was geworpen tijdens een revolutie had hij het politiek spel zodanig slim gespeeld dat hij vanuit de positie van generaal president is geworden en een dictatuur was geboren.

Toch wil ik nog een belangrijk punt toelichten over de machtsstructuren zoals die bestonden binnen Irak. In de westerse wereld hebben wij landen cq. naties. Deze worden vorm gegeven op basis van grenzen. Ook al zijn grenzen in de moderne globale economie een relatief ondergeschikt begrip geworden, bestaan zij toch nog steeds vanuit de optiek van soevereiniteit: het erkennen van de machtsstructuren van een natie. Met machtsstructuren bedoel ik de staatsinrichting: eerste en tweede kamer en uiteraard een monarchiale of een republikeinse structuur die uiteindelijk de soevereine macht binnen een natie bezit.
Irak werd na de omverwerping van de monarchie vrij snel bestuurt door de Ba'ath partij. Dit was geen partij die werd gestuurd door een religieuze ideologie, het was een geseculariseerde partij die ernaar streefden om een arabische staat te stichten. De oprichter van deze partij was sterk beïnvloed door het denken van socialisten zoals Karl Marx en Lenin. De twee grootste bewegingen waren de Iraakse en de Syrische stromingen, waarbij Saddam Hoessein de leider was van de Iraakse stroming en Assad de leider van Syrische stroming. Het is overigens vrij ironisch hoe de filosofie achter de Ba'ath partij progressief van aard is, terwijl uiteindelijk toch een autoritaire macht wordt gevormd onder de grootste afsplitsingen van deze politieke beweging.
Het is dankzij deze autoritaire macht binnen zowel Syrië als Irak dat heeft geleid tot een versplintering van soevereine macht. Thomas Hobbes schreef het volgende:

De grootste menselijke macht is die welke wordt samengesmeed uit de macht van zo veel mogelijk mensen bijeen, wanneer zij ermee instemmen dat deze wordt verenigd in één natuurlijke of staatsrechtelijke persoon, die overeenkomstig zijn wil over al hun macht kan beschikken, zoals bij de staatsmacht, of overeenkomstig de wil van ieder afzonderlijk, zoals bij de macht van een factie of een verbond van facties.

Saddam had in termen van machtsstructuren, de soevereine macht. Of hij verkreeg de macht, of hij dwong de macht af, maar uiteindelijk lag de macht van de Ba'ath partij in Irak bij de president. Echter is door de jaren heen een machtsstructuur ontstaan dat door expert 'stalinisme' is genoemd: centralisatie van de macht en het instellen van mechanismen voor het behoud van deze macht.
Ondanks de modernisering van Irak als staat heeft het nog altijd zijn originele stammen behoudt. Saddam Hoessein heeft hier tactisch gebruik van gemaakt door een verdeel - en heers strategie toe te passen: bepaalde stamhoofden kregen hoge functie aangeboden om zich te verzekeren van hun loyaliteit, terwijl andere stammen waarbij er werd getwijfeld aan hun loyaliteit verloren hun macht. Experts noemen dit tribalisme.
Door de combinatie van stalinisme en tribalisme is er door de decennia heen onderdrukking geweest van allerlei volkeren; de sancties die door de VN waren opgelegd na de golfoorlog verergerde deze alleen maar. Stammen die loyaal waren aan Saddam werden ontzien, waardoor stammen die als niet-loyaal werden beschouwd in staat van ernstige armoede verkeerde.

En toen was daar de Amerikaanse redding!
20 maart 2003 begonnen de Amerikanen aan operatie Iraqi Freedom. Onder het mom van het faciliteren van een verandering van regime en het in leven roepen van een democratie, waardoor onderdrukking van minderheden zou stoppen werd er begonnen met een oorlog.
Er zijn rondom de oorlog in Irak twee hele interessante artikelen te vinden op de website van instituut Clingendael die een hoop onderzoek doet m.b.t. internationale betrekkingen. Het eerste artikel die ik vond is geschreven in januari 2003, waarin een schets is gemaakt van de interne betrekkingen van Irak zoals ik die hierboven heb omschreven: Irak en de erfenis van Saddam Hoessein.
De oorlog heeft in Irak betrekkelijk kort geduurd. In een half jaar tijd was het regime gevallen en werden alle leden van de Ba'ath partij uit hun functie ontheven door een alliantie van een VN krijgsmacht, met uiteraard Amerika aan het front. Clingendael schreef hierover een rapport in oktober 2003 getiteld: Irak in de steigers. Er werd geprobeerd een gedegen document op te stellen waarin alle facetten op objectieve wijze waren onderzocht. Een interessant detail dat ik hieruit wil toelichten zijn de volgende drie quotes:

Anderen hebben het in dit verband over "wahabieten", een omschrijving die, ondanks zijn specifieke Saudi oorsprong, steeds meer als verzamelterm voor Soennitische fundamentalisten wordt gebruikt. [...]

Een mislukking van het politieke en economische wederopbouwproces in Irak zou een ramp zijn, in de eerste plaats voor de Irakezen zelf, maar ook voor de stabiliteit in de regio en in wijder verband. [...]

De verzetsgroepen die zich momenteel in de Soennitische driehoek manifesteren, omvatten meer dan allen aanhangers van het oude regime. Ook nationalisme, de Islam en de tribale erecode spelen een rol. [...]

Ondertussen is er geprobeerd op de overgebleven minimale machtsstructuren van Irak een nieuwe regering te vormen. In januari 2005 zijn er voor het eerst sinds de val van Saddam Hoessein verkiezingen gehouden, waardoor een prématuur parlement kon worden gevormd die uiteindelijk de grondwet van Irak zouden opstellen. Uiteindelijk hebben er in december 2005 verkiezingen plaats gevonden, dat leidde tot het vormen van een regering onder leiding van de Sjiiet Nouri Al-Maliki.
Ik heb helaas geen bewijs kunnen vinden voor deze stelling, maar vanuit een hypothetisch standpunt is het mogelijk dat het feit dat een Sjiiet de premier is geworden, soennitische rebellen het hier niet mee eens waren. Feit is: 2006, de periode nadat Al-Maliki is verkozen tot premier, is het jaar geweest dat sektarisch geweld toenam en dat er werd gesproken over een burgeroorlog in Irak.

Wat gebeurde er? Een man genaamd Al-Zarqawi, een jordaanse salafist, had in oktober 2004 wereldkundig gemaakt met zijn netwerk van islamisten trouw te zweren aan Osama Bin Laden, zoals te lezen is in dit nieuwsbericht. Islamisten zijn overigens aanhangers van een politieke ideologie die stellen dat een natie moet worden geregeerd volgens de wetten van de Islam; een kenmerkend voorbeeld die aanhangers zijn deze ideologie is de moslimbroederschap. Het spreekt voor zich dat het een vrij fundamentele beweging is, dat botst met de westerse ideologieën zoals vrijheid in de breedste zin van het woord.
Hun soennitische beweging is in 2000 opgericht onder de naam Tawhid wal Jihad en hoewel hun ideologie gelijkwaardig was met die van Al-Qaida, wilden zij geen alliantie met hun aangaan. In 2002 echter, toen de oorlog in Afghanistan in volle gang, vluchtten zij naar het noorden van Irak en besloot formeel een alliantie te sluiten met Al-Quada onder de noemer Al-Qaida in Irak of afgekort AQI. De constante aanwezigheid van een westerse krijgsmacht gaf hun motivatie om te strijden, want zij zagen deze als de vijand van de Islam. Het is vermoedelijk deze beweging waarnaar wordt verwezen in de quote over 'wahabieten'. Er is namelijk geen duidelijke overeenstemming bereikt tussen de noemer 'wahabiet' en 'salafist' en binnen westerse media worden deze vaak met elkaar verward, juist vanwege de onduidelijkheid m.b.t. deze begrippen.
Gedurende de strijd in Irak door de westerse krijgsmacht tegen alle verschillende groeperingen, werd uiteindelijk Al-Zarqawi op 6 juni 2006 gedood tijdens een luchtaanval. Helaas zoals vaker het geval is in dergelijke organisaties werd hij direct vervangen. Deze man, Abu Ayub al-Masri, vormde de Islamic State of Iraq afgekort als ISI en benoemde Abdullah Rashid al-Baghdadi tot leider van deze organisatie.

In navolging van de bovenstaande quote's heeft de internationale gemeenschap helaas weinig gedaan aan de wederopbouw van Irak. In plaats van het zoeken naar soennitische contacten en zoals eerder gesteld het verwijderen van Ba'ath leden uit elke vorm van overheidsinstantie, woekerde de onvrede zich voort. Het feit dat Saddam Hoessein een soenniet was, zorgde ervoor dat veel leden van de Ba'ath partij eveneens soennitisch waren. En de opkomst van rebellen waarvan AQI/ISI een voorname bedreiging vormde, eveneens soennitisch, gooide enkel meer olie op het vuur, waardoor er tijdelijk een burgeroorlog ontstond met sektarische randjes waarbij soennitische en sjiitische groeperingen elkaar gingen bestrijden op basis van ideologie i.p.v. een conflict op basis van macht.
Ironisch genoeg werd de strijd op een dergelijke onmenselijke wijze bestreden, voornamelijk door AQI/ISI die al destijds berucht stonden om hun brutale werkwijze, waarbij men het niet schuwde om gevangenen te onthoofden, dat bepaalde gematigde soennitische groeperingen besloten zich af te splitsen. Hierdoor verloren zij veel macht en aanhang. De intensivering van de strijd in 2007, waarbij Amerika besloot een extra troepenmacht te sturen die de opkomst van diverse rebellengroepen de kop zou indrukken werd bijna de doodsteek voor ISI. Deze strijd duurde voort tussen 2008 en 2010, waarbij ISI steeds verder werd gemarginaliseerd.
Totdat Abu Bakr al-Baghdadi in 2010 aantrad als leider van ISI en tegenwoordig ook bekend staat als een van de leiders van ISIS. Hij besloot toen de hoeveelheid operaties te verminderen en in zekere zin tijdelijk terug te trekken om op kracht te komen. In de ogen van de westerse strijdmachten was ISI zo goed als verslagen en werd er geen actieve strijd meer gevoerd tegen hun. Daarbij was er al lang van tevoren het politieke mandaat dat alle Amerikaanse strijdmachten in 2011 uit Irak zouden vertrekken. Dat gebeurde dan ook, waardoor ISI vrij spel kreeg in Irak om nieuwe aanslagen te plegen op de sjiitische regering.

Lente 2011
In de westerse media worden de grootschalige protesten door de bevolking van allerlei Arabische landen benoemd als de Arabische Lente. Het begon met een man genaamd Tarek al-Tayeb Mohamed Bouazizi die zichzelf in brand stak op 17 december 2010 als protest tegen de Tunesische regering. Hierop volgend ontstond er een nationale protestactie van de Tunesische bevolking, dat uiteindelijk leidde tot het ontslag van de president van Tunesië. Hierdoor is deze gebeurtenis veelal bestempeld als de Tunesische Revolutie.
Deze nationale roep om vrijheid van een bevolking dat decennialang onderdrukt is door diens leider leidde tot een internationale oproep tot vrijheid binnen de Arabische wereld. In januari 2011 begonnen de protesten in Egypte op grootschalige wijze, hoewel de protestacties zich voornamelijk concentreerden in Caïro en Alexandrië. Echter werden deze protestacties op grove wijze geschonden door de inzet van regeringstroepen, zowel politie alsmede militaire werden opgeroepen om de protesten te stoppen.
Het lukte de regering echter niet om de controle te krijgen over de situatie, waarop president Mubarak besloot zijn ontslag aan te bieden.
Het vermoeden bestaat dat door dit succes, de Syrische bevolking eveneens gemotiveerd werden om te gaan protesteren. Helaas werden, net als in Egypte, ook hier de mensenrechten van de protesteerders geschonden door de inzet van regeringstroepen. Echter durfde Assad verder te gaan Mubarak, waarbij in maart 2011 protestacties op bloedige wijze werden gestopt en tientallen mensen waren overleden, voornamelijk aan de kant van de burgerij, maar ook enkele politieagenten.

Waarom heeft de internationale gemeenschap niks gedaan in Syrië?
In tegenstelling tot Saddam Hoessein, had Assad internationale vrienden waaronder Poetin. De VN stond machteloos, omdat elk VN-mandaat ongeldig werd verklaard d.m.v. een veto-stem door Rusland. Daarnaast stond China ook niet te juichen met een internationale interventie, omdat zij ook de voorkeur hebben dat het accent van macht bij de staat ligt.
Zoals in de quote van Thomas Hobbes geschreven staat, kiezen mensen voor onderwerping en inperking van hun vrijheid als zij op die manier gewaarborgd zijn van een enigszins normaal bestaan. Dit is het geval met de machtsstructuren zoals die heden ten daagse bestaan in Rusland en China en voordat de Arabische Lente aantrad, eveneens Syrië.
De opkomst van protestacties creëerde een druk op de machtspositie van Assad. En zoals geschreven staat in de tweede quote besloot hij niet te gaan voor het behoud, maar voor vernietiging en op die manier het behouden van zijn machtspositie. Hij besloot dan ook gedurende het jaar 2011 het leger in te zetten om te strijd aan te gaan tegen de rebellen, wat resulteerde in extreem veel burgerslachtoffers.
Instituut Clingendael schreef zelfs:

Het is de hoogste tijd dat het Vrije Syrische Leger van wapens wordt voorzien. Dit leger is in feite een netwerk van nationalistische en meer seculier georiënteerde brigades en wordt door het Westen beschouwd als de betrouwbaarste rebellengroepering.

Voor de geïnteresseerde lezer is het volledig artikel hier te vinden.
Maar helaas bleef Rusland elke vorm van VN-interventie blokkeren, waardoor de uitkomst compleet onberekenbaar is.

Het moderne Syrië is nooit een echte natie geweest, het is enkel een reliek van het Ottomaanse rijk waarvan het sinds de 16e eeuw onderdeel van heeft uitgemaakt en dat vervolgens ten onder ging gedurende de eerste wereldoorlog. Zoals in dit artikel te lezen is, hebben de fransen en de britten na de overwinning in 1919 de macht gekregen over de geografische locatie dat ooit Syrië was. Vervolgens zijn er grenzen getrokken door allerlei volkeren heen, wat uiteraard leidde tot spanningen.
Ik vermoed dat de machthebbers geen kenners waren van Hobbes' politieke filosofie, anders hadden zij geweten dat het opstellen van grenzen zonder na te denken over de bevolking problemen met zich mee brengt. Het feit dat meerdere volkeren moeten leven onder één leider impliceert een complexe machtsstructuur; of er moet sprake zijn van één enkele soevereine macht of er moet een democratie zijn waarbij elk volk wordt vertegenwoordigd in de eerder benoemde complexe machtsstructuur.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat Syrië daarna diverse keren 'slachtoffer' is geweest van diverse coupe's, waarvan de laatste de meest succesvolle is geweest: de Ba'ath coup van 1963. Vanaf 1970 zou Syrië worden bestuurd door Hafez Al-Assad, die in 2000 is opgevolgd door zijn zoon Bashar Al-Assad.

Inval van ISI in Syrië.
In juli 2012 heeft ISI heeft een nieuwe operatie aangekondigd: Breaking Walls, waarbij het hun doel is om de regering van Al-Maliki definitie om te gooien. Helaas had dit niet het gunstige effect, waardoor er in april 2013 een nieuwe aankondiging wordt gedaan: ISI gaat opereren in Syrië en veranderd dan ook zijn naam naar Islamic State in Iraq and Syrië, afgekort als ISIS.
ISIS wilt dan ook een alliantie sluiten met het Al-Nusra Front voor hun operaties in Syrië, maar de huidige leider van Al-Qaida Ayman al-Zawahiri wilt dit niet. Hierop volgend heeft ISIS op zelfstandige wijze strijd geleverd in Syrië, mét succes.
Ondertussen had de burgeroorlog van Syrië een sektarisch tintje gekregen. Na het bloedige jaar 2011 zijn in 2012 enkele groeperingen een actieve rol gaan spelen in de oorlog tegen Assad. Ging het in 2011 vooral om de oorlog tegen Assad, in 2012 zijn rebellengroepen gevormd die vechten vanuit hun religieuze ideologie, niet vanuit hun sociale ideologie, voor het Syrische volk. Zo is het Al-Nusra Front, een Al-Qaida geallieerde beweging, al sinds januari 2012 actief in Syrië, zoals hier te lezen is.
Er wordt zelfs gesuggereerd dat Assad blij was met het feit dat rebellengroepen aan het radicaliseren waren. Dit zou namelijk moeten leiden tot het kiezen tussen twee kwaden: Assad of islamitische rebellengroepen. Deze tactiek zou verder zijn uitgewerkt door het vrijlaten van Al-Qaida kopstukken, zoals te lezen is in dit artikel. Andere bronnen stellen zelfs dat 2012 een belangrijk jaar is voor ofwel de EU of de volledige internationale gemeenschap om op te treden tegen Assad. Ik quote uit dit artikel het volgende:

Syrië ligt in de achtertuin van de EU en is belangrijk voor de stabiliteit in de regio. Een nog grotere vertraging van steun kan leiden tot een oncontroleerbare situatie waarbij gewapende groeperingen – al dan niet door het buitenland gefinancierd- de overhand zullen krijgen, met grote consequenties voor de buurlanden. Het gebrek aan steun, het gevoel van wanhoop, de enorme materiële en immateriële schade die het regime nog kan aanrichten, kunnen leiden tot explosieve situaties. Hoe langer het regime nog aanblijft, hoe groter de mate van vernieling en plundering en hoe groter de prijs die later betaald zal moeten worden voor de wederopbouw.

Het is moeilijk vast te stellen wat de tijdslijnen zijn, maar in april 2013 verschijnt een artikel in de media, geschreven door instituut Clingendael getiteld: wapenleveranties aan rebellen Syrië nodig voor vrede.
Het is eveneens mogelijk dat ISIS ook door instituut Clingendael niet werd beschouwd als een potentiële dreiging. In een ander artikel is te lezen dat ISIS in 2011 uit 1000 tot 2000 strijders bestond en dat deze in 2014 was gegroeid naar minimaal 6000 strijders. Ervan uitgaande van een groei van 1000 tot 2000 strijders per jaar kan ervan worden uitgegaan dat ISIS in 2013 uit 3000 tot 5000 strijders bestond. Dit zijn kleine getallen in vergelijking met de vele tienduizenden manschappen van andere rebellengroepen zoals het 'Free Syrian Army'. Dit is overigens helemaal niks vergeleken met de grootte van het Syrische leger dat naar schatting nog steeds uit minimaal 200000 mensen bestaat.

ISIS
Waar ISIS tot heden enkel een rebellengroep is geweest, besloot de leider Abu Bakr al-Baghdadi dat ISIS een nieuw doel moest krijgen. Zij zouden een soennitische staat stichten in Irak en Syrië onder het mandaat van een kalifaat, waarbij de staatsinrichting wordt bepaald door de sharia. Het spreekt voor zich dat dit de meest fundamentele vorm van staatsinrichting is. Saoedi-Arabië is een theocratische monarchie i.e. de staatsinrichting wordt uitgevoerd volgens het fundamentele islamitisch model. Daarnaast is er een grote aanhang van het wahabisme/salafisme aanwezig in Saoedi-Arabië, wat de theocratische monarchie enkel verstevigd.
Er wordt overigens gesuggereerd dat hiermee eveneens een bakermat is gecreëerd voor de ontwikkeling van fundamenteel-extremistische organisaties zoals ISIS. Ik nodig mijn lezer uit om naar deze link te gaan en de podcast te luisteren vanaf 15:00.
Een ander interessant feit dat te horen is in deze podcast, maar ook in een ander interview wordt gesteld, is het feit dat er nog een hoop onduidelijk is over ISIS. Er is geen daadwerkelijke empirische data verkrijgbaar dat het mogelijk maakt om harde statements te maken over de omvang van ISIS. Het suggereert zelfs, mede vanwege de aanwezigheid van ISIS op twitter, dat ISIS groter lijkt dan het daadwerkelijk is.

ISIS heeft een aantrekkingskracht, omdat het zowel een zeer simpele ideologie uitdraagt, alsmede dat het strijdt voor een groepering (soennitisch) die jarenlang onderdrukt is geweest door een democratische overmacht (sjiitisch). Daarnaast voelen zij zich gesteund in hun streed tegen het westen vanuit hun salafistische/wahabitische ideologie. Sterker nog, in een artikel dat recentelijk is gepubliceerd door Instituut Clingendael wordt er gesteld dat IS deels een grotere oorlog tussen sjiieten en soennieten omvat.
Wat rest mij nu nog hierover te zeggen? Is ISIS een bedreiging voor de westerse wereld? Ja, in zekere zin wel. Het gedachtegoed van ISIS kan niet worden verbonden met het moderne leven dat wij doorgaans leiden in de westerse wereld. Ter vergelijking: de Ba'ath partij was een arabische socialistische partij, die veel inspiratie heeft gehaald uit het socialistisch cq. communistisch model volgens Lenin. Dat betekent niet dat deze partij de beste optie is voor de arabische wereld, maar het is een beter alternatief dan ISIS die lijkt te gaan voor onderdrukking van de bevolking en op die manier diens macht te vestigen in een jasje van een bepaalde religieuze stroming (soennitische islam). Hoewel zij inderdaad in essentie soennitisch zijn, is dit niet de grondslag voor hun handelen. Hun handelen komt voornamelijk voort uit de diverse machtsstructuren, voortkomend uit de recentelijke geschiedenis en de ontwikkelingen die zich het afgelopen decennium hebben afgespeeld in Irak en Syrië. Het feit dat zelfs Saoedi-Arabië met argusogen naar ISIS kijkt is al een belangrijk detail dat het uitdragen van een salafistische/wahabitische stroming in combinatie met een burgeroorlog (twee burgeroorlogen als je Irak ook meerekent met Syrië) soms kan leiden tot zeer onvoorspelbare bewegingen.
Moeten wij hier in Nederland bang zijn voor ISIS? Absoluut niet, het is volstrekt irrationeel om als burger bang te worden voor deze organisatie. Het is in essentie een terroristische organisatie, dat maakt het een bedreiging voor westerse constituties. Toch zijn er voldoende middelen die dienen ter bescherming van deze constituties. Zolang deze middelen blijven bestaan en gehandhaafd heeft de burger niks te vrezen van ISIS. Ook al zijn er schijnbaar hier in Nederland jongeren die zich aangetrokken voelen tot ISIS en wordt in ons land nog steeds het terrorismedreigingsniveau gesteld op substantieel, zolang wij als samenleving op redelijke wijze met elkaar kunnen leven ontnemen wij als samenleving de voedingsbodem weg voor radicalisering.

Terrorisme is tenslotte niks meer dan ontwrichting van samenlevingen. En vuur kan je niet met vuur bestrijden, dat moet je in de maatschappelijke zin van het woord met water bestrijden door het dialoog aan te gaan met elkaar. In Syrië en Irak kan dit niet vanwege een combinatie van machtsstructuren onder de noemer van een ideologie. Wij als ontwikkeld westers land moeten het voorbeeld laten zien aan dergelijke landen dat wij wél het dialoog met elkaar aan kunnen gaan.

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze blog! Toen ik begon met het schrijven had ik niet verwacht dat het zo groot zou worden, ik kan dan ook wel stellen dat dit mijn langste blog tot nu toe is geweest, wat echt niet mijn intentie was haha. Het ergste is nog dat ik nog veel meer te schrijven heb over ISIS, er is zoveel te vinden hierover. Mijn lezers kunnen binnenkort een tweede (kortere!) blog van mij verwachten.
Ik wens jullie allen een hele fijne dag toe en een dikke knuffel van jullie wereldverbeteraar, Halbe!

Grenzen van de Vrijheid van Meningsuiting

De geschiedenis leert dat die stam van een volk zich het beste staande houdt, waarin de meeste mensen een levendige gemeenschapszin hebben als gevolg van de gelijkheid van hun vaste, onbetwistbare principes, dus als gevolg van hun gemeenschappelijk geloof. Hier wordt de goede, degelijke zede sterk, hier wordt ondergeschiktheid van het individu geleerd en vastberadenheid het karakter als geschenk gegeven en naderhand nog verder bij hem aangekweekt. [...] Aan elke vooruitgang in het groot moet een gedeeltelijke verzwakking voorafgaan. De sterkste naturen houden het type vast, de zwakkeren helpen het verder te ontwikkelen. - Friedrich Nietzsche, Menselijk, al te Menselijk. Nederlandse vertaling door Thomas Graftdijk, pagina 147.

Vrijheid van Meningsuiting; tezamen met de begrippen Moslim, Islam, terrorisme en Wilders is dit begrip het laatste decennium het onderwerp geweest van stevige discussies, hoogoplopende emoties en uiteindelijk zelfs de executie van een man die 'het lef had' om te praten over de vijfde colonne van geiteneukers.
Ik heb waarlijk respect voor deze man, Theo van Gogh, die nu alweer bijna 10 jaar dood is. Vermoord door, hoe ironisch kan het, een Nederlandse man die zich had bekeerd tot de islam. Deze moord werd niet alleen maatschappelijk veroordeeld, nee het zorgde voor een verheffing van het maatschappelijk debat over de vrijheid van meningsuiting; iets wat door sommigen wordt bestempeld als de vrijheid van beledigen.
Ik vind dit een fascinerende uitspraak, waarom wordt een zeer kritische mening direct opgevat als zijnde een belediging? Is het soms een kwestie van onbegrip? Waarom zou je gebruik moeten maken van genuanceerde uitspraken, die soms ook nog eens binnen een bepaalde context verkeerd kunnen worden geïnterpreteerd, als je ook direct een mening kan verkondigen door gebruik te maken van krachtige termen?

Ik voel mij steeds meer een voorvechter voor de vrijheid van meningsuiting. Waar ik ooit in 2011 een simpele blog had geschreven, waarin ik geïntrigeerd raakte door het begrip 'Vrijheid van Meningsuiting', ben ik nu van mening dat ieder mens alles mag zeggen wat hij of zij maar wilt. Spui jouw ongenuanceerde mening, het is jouw goedrecht dat in menig (voornamelijk westers) land is vastgelegd in de grondwet dat ieder mens vrij is in de grondwettelijke zin van het woord.
Wat mensen moeten realiseren is dat een mening ook kan worden bekritiseerd. Het heeft geen enkel zin om in een discussie voortkomend uit een verschil van mening over een bepaald onderwerp te gaan roepen "RESPECTEER MIJN MENING!!!"; het voegt namelijk niks toe aan de discussie. Sterker nog, het laat zien hoe zwak de desbetreffende mening is, dat het louter wordt gevormd op basis van onderbuikgevoelens.
Een simpel voorbeeld is een discussie over God. Ik geloof niet in een God in de gelovige zin van het woord. Het concept intrigeert mij, het laat mij nadenken op een dieper, metafysische wijze over het leven. Gelovigen zijn van mening dat hun leven wordt bepaald door God. Ik vind het prima, hun levensbeschouwelijke visie is in conflict met die van mij, maar je kan maar enkel tot een zeker punt op basis van argumenten een discussie voeren. Daarna wordt het louter een emotionele kwestie waarmee de discussie in feite over is; over gevoelens kan je niet discussiëren.

Hoe anders is het met een discussie over thema's zoals gezondheid, maatschappij en criminaliteit. Ieder mens vormt een mening over de verschillende facetten van deze thema's. Het probleem zit hem echter in het feit dat er enorm veel kennis bestaat over al deze thema's. Ze zijn allemaal zo enorm complex dat het onmogelijk is voor een enkel individu om een volledige waarheidsgetrouwe mening te kunnen vormen over al deze thema's.
Oppervlakkige (causale) verbanden zijn direct te verklaren aan de hand van een logische redenatie. Je hoeft geen geleerde te zijn in de criminologie om te begrijpen dat mensen die zijn opgegroeid in een laag sociaal-economisch milieu een grotere kans hebben om een delict ten uitvoer te brengen in de hoop snel rijk te kunnen worden.
MAAR dit is enkel een oppervlakkig verband; het is een volledige generalisatie van mensen die zijn opgegroeid in een laag sociaal-economisch milieu; factoren die net zo belangrijk zijn zoals culturele achtergrond en de normen en waarden die van invloed zijn op de gedragingen van het individu worden louter geëgaliseerd onder het mom van "gelijkheid", terwijl er helemaal geen sprake is van gelijkheid, omdat ieder mens in de breedste zin van het woord uniek is.
Generalisatie is een begrip dat enorm handig is in wetenschappelijk onderzoek, omdat er juist wordt gestreefd naar de ontwikkeling van een model waarmee ieder individu op gelijke wijze met elkaar kan worden vergeleken. Maar er is nog altijd een grote brug tussen theorie en praktijk. En het is deze brug die men voorzichtig moet oversteken wanneer men bepaalde thema's gaat bediscussiëren waarbij vanuit een onderzoek een maatschappelijke debat wordt gevoerd.
Dat gezegd hebbende kan ik enkel het volgende verklaren: een mening wordt altijd beperkt door de kennis van het individu die de mening uitdraagt.
Betekent dit dat niemand iets mag zeggen? Absoluut niet! Ik blijf een voorvechter van de vrijheid van meningsuiting. Maar ga niet zielig lopen doen als een persoon een mening verkondigd en deze mening wordt volledig teniet gedaan door krachtige argumenten van de ander.

Het wordt echter een complexe kwestie wanneer een mening wordt verkondigd die nadelig is voor een grote groep mensen. Over emoties en gevoelens kun je niet discussiëren, omdat deze een persoonlijke aangelegenheid zijn. Je kan echter wel de mening ontkrachten op basis van argumenten. Opzicht is het vanuit een sociologisch perspectief beschouwd een positieve ontwikkeling dat mensen met tegenovergestelde meningen met elkaar in contact kunnen komen en op die manier elkaar kunnen proberen te overtuigen. Het is alleen zo triest om te moeten constateren dat de rede op een zeker moment volledig verdwijnt. Op dit punt vervallen een hoop potentiële interessante discussies tot een ronduit ordinaire, zielige vertoning waarbij de meningen van de mensen lijnrecht tegenover elkaar staan, terwijl er geen enkel rationeel gefundeerd argument kan worden aangeleverd. Het zijn net kinderen die met elkaar een ja/nee-ruzie hebben.
Om precies dezelfde reden vond ik de rechtszaak die enkele jaren geleden tegen Geert Wilders was aangespannen volslagen onzin. Wellicht was het niet het doel van de aanklagers om Wilders te berechten, maar wilden zij enkel een ideologisch statement maken; ik vond het allemaal vrij onzinnig. Ja, het gros van zijn uitspraken liggen op de grens van de fatsoensnormen in het kader van vrijheid van meningsuiting. En zijn electoraat steunt dit; zij steunen en masse de fascistische ideeën die door neerlands grootste xenofoob worden uitgedragen. Ik heb in een vorig schrijven mijn zorgen geuit over de opkomst van het moderne nationaal-socialisme.
Men pretendeert zijn woorden te begrijpen door ze op te vatten als zijnde "hij maakt ons land schoon en zorgt ervoor dat Nederland weer in oude ere wordt hersteld". Wat men vergeet is dat wanneer men een zin begint met de woorden 'ik wil niet discrimineren', dat men al een aanvang maakt om juist te gaan discrimineren! Dat men diens mening baseert op onjuiste, oppervlakkige verbandtrekkingen die op een ronduit irrationele wijze verder wordt verwerkt op basis van een selectieve beeldvorming. Dat wanneer men in de media alweer verhalen leest over Marokkanen, dat men in diens irrationele denkwijze direct de bewijsvoering gaat aandragen voor hun racistische denkwijze.
Hierdoor komt het individu op basis van of onjuiste informatie, danwel onjuist geïnterpreteerde informatie, tot de nationaal-fascistische denkwijze dat dé autochtone Nederlander superieur is aan al die achterlijke buitenlanders, want Nederlands plegen NOOIT, maar dan ook echt NOOIT misdaden!!! Waarom? Omdat ik hierover NOOIT iets lees in de media!!!

Wilders kwam volgens mij iets van anderhalve maand geleden ook al in het nieuws. Hij had een sticker gemaakt met daarin de tekst: De islam is een leugen. Mohammed is een boef. De koran is gif.
Ik kon hier alleen om lachen. Dit is provocatie pur sang en het meest grappige is: het mag! Waarom zou hij dit niet mogen zeggen? Alleen maar omdat mensen zich beledigd voelen? Een echte moslim moet hier ook om lachen, die denkt bij zichzelf: 'Ach, Wilders heeft weer een nieuwe ideetje om ons op de kast te jagen. Wat een triest figuur is het toch ook'. Een redelijk mens prikt door deze provocatie heen en laat zichzelf leiden in zijn mening door zijn rede, niet door zijn emoties die het beledigen van 'zijn profeet' zou losmaken.
Overigens vind ik het hoe dan ook een volslagen onbegrijpelijke uitspraak door te stellen 'MIJN profeet', alsof het een bezit is, terwijl het geloof juist een levensbeschouwelijke overtuiging moet zijn dat richtlijnen geeft hoe een goede moslim zou moeten leven. Het stellen van een bezit kan ik persoonlijk niet plaatsen onder dit concept, het getuigt eerder van een individu die zich uit alle macht vastklampt aan het concept van hoe een goede moslim zou moeten leven in de hoop dat hem/haar gaat lukken. Knap hoor, wat een stevige geloofsovertuiging! Ironisch genoeg waren het ook deze individuen die op publiekelijke pagina's Wilders dood wensen of zoals sommigen het zo poëtisch omschrijven: Allah straft Wilders.
Friedrich Nietzsche schreef het volgende:

Wie met monsters vecht, moet oppassen zelf geen monster te worden. En als je lang in een afgrond kijkt, kijkt de afgrond ook bij jou naar binnen.

Al die mensen die Wilders dood wensen zijn geen haar beter dan Wilders zelf. Het moment dat men beter luistert naar het gevoel, dan naar de rede, is het moment dat onze samenleving gedoemd is.
Laat ik stellen dat ik nog steeds blijf praten over kut-marokkaantjes, wanneer ik alweer voor de zoveelste keer zie hoe in mijn straat een aantal kutjochies enorm irritant zijn (en meestal ook het voorkomen hebben als zijnde dat zij van Marokkaanse afkomst zijn). Meestal hoef ik ze niet aan te spreken en vertrekken ze uit zichzelf. Een enkele keer spreek ik hun aan en dan vertrekken ze meestal. De ene keer dat ze niet waren vertrokken was ik behoorlijk pissig geworden en schijnbaar hadden ze toen uiteindelijk het signaal begrepen dat zij moesten vertrekken, of het zou uitlopen op een hele intense ruzie waarbij ik het niet zou laten om geweld toe te passen indien de situatie het vereist. Maar betekent dit dat iedere Marokkaan in essentie slecht is? Dat zij niet in staat zijn om te conformeren naar de voor de gemiddelde Nederlander geldende normen? Absoluut niet! Ik heb samengewerkt en gelachen met hardwerkende Marokkanen.
Het is zo simpel om een volledige bevolkingsgroep te veroordelen, louter op basis van het handelen van enkele individuen. Maar dit is wederom een onjuiste gevolgstrekking; een incorrecte interpretatie van feiten. Wilders maakt hier gretig misbruik van; voor het eerst heeft hij in mijn ogen de grenzen van de vrijheid van meningsuiting overschreden. Tot mijn grote verbazing heeft hij op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in een kroeg een groep PVV-aanhangers gevraagd: Willen jullie meer of minder Marokkanen? waarop de groep het woord minder bijna uitschreeuwde.
Het was bijna alsof er een explosie van Nationaal-Socialisme zichtbaar was op bekende beelden die te vinden zijn op de verschillende mediasites. En tot mijn grote verbazing erkent niemand zichzelf als een racist zijnde, want er volgt altijd de toevoeging: alleen criminele buitenlanders moeten worden uitgezet. Mensen die zich aan de wet houden, mogen wel blijven.
Aha, dus een autochtone Nederlander die zich schuldig heeft gemaakt aan een ernstig delict mag tientallen jaren opgesloten blijven, maar buitenlanders moeten worden getransporteerd naar het land waar zij geboren zijn toch? En wat als zij hier in Nederland geboren zijn?

Het spreekt voor zich dat een individu met een degelijk niveau van inzicht direct inziet hoe groot de rechtelijke en uiteraard de ethische gaten zijn die ontstaan in dergelijke concepten. Ik vind het dan ook echt knap van de PVV-aanhanger dat het hen lukt om mij telkens opnieuw te verbazen, door telkens een nieuwe dieptepunt te laten zien. Ik had nooit kunnen bedenken dat dergelijke individuen zich zo onmenselijk, racistisch en fascistisch zouden kunnen uitspreken in een modern ontwikkeld land als Nederland, totdat ik die beelden zag. Proficiat, mijn waarde xenofoob! jullie hebben een nieuw dieptepunt bereikt. Wanneer gaat de eerste Anders Breivig opstaan?

Mijn vrienden, ik dank u allen voor het lezen van deze blog. Verspreidt het woord, laat zien dat wij als maatschappij dergelijke uitspraken niet tolereren! Ik heb mijn steun al betuigt en uiteraard heb ik de facebookpagina 'Ik doe aangifte tegen Wilders' geliked. Ik wens jullie allen nog een hele fijne avond toe, een dikke knuffel van jullie wereldverbeteraar, Halbe!

Filosofisch intermezzo - Tolerantie jegens de intolerante

Je vijanden liefhebben? Me dunkt dat men dat goed heeft aangeleerd: het komt tegenwoordig onnoemelijk vaak voor, in het klein en in het groot; en soms doet zich het nog hogere en subliemere al voor - we leren te verachten wanneer we liefhebben, en juist wanneer we het meest liefhebben: - maar dit alles onbewust, zonder rumoer, zonder ermee te praten, met de beschaamde verborgenheid der goedheid, die de mond plechtige taal en deugdzame formules verbiedt. Moraal als attitude - druist tegenwoordig in tegen onze smaak. Ook dat is een vooruitgang [..]. Het is de muziek in ons geweten, de dans in onze geest, waar puriteinse litanieën, zedenpreken en burgerlijke braafheid niet mee willen samenklinken. - Friedrich Nietzsche - Voorbij Goed en Kwaad, blz. 129, Nederlandse vertaling door Thomas Graftdijk.

Gisteren werden twee opmerkelijke columns online geplaatst, de eerste column was geschreven door Hafid Bouazza, een bekende islamcriticus. Hij vond het een zorgwekkende ontwikkeling dat mensen beperkt worden in hun woordkeuze binnen een publiekelijke ruimte vanwege de angst dat een individu zich dermate beledigd voelt dat de persoon in kwestie over gaat tot bedreigingen en wellicht zelfs overgaat tot actie.
De tweede column was van Ebru Umar, een columnist voor dagblad Metro. Zij kiest ervoor om geen blad voor haar mond te nemen, zij weigert pertinent zelfcensuur toe te passen in haar columns en haar woordkeuze bevind zich dan ook op het randje van fatsoen. Ik moet bekennen dat ik haar columns minder interessant vind om te lezen dan die van Theo van Gogh. Mogelijkerwijze is dat te wijten aan het feit dat Theo soms over het randje ging, dat hij het lef had om het schrijven over "de 5e colonne van geitenneukers". Nietzsche zou hem de hand hebben geschud en in hem een gelijke hebben gezien. Wellicht dat dat juist voor mij de reden is dat ik de columns van Theo leuker vond om te lezen dan de columns van Ebru. Zij probeert diezelfde schrijfstijl toe te passen, maar de scherpe randjes die kenmerkend waren voor zijn columns zijn helaas nét niet aanwezig in haar columns. Desalniettemin kan ik soms wel degelijk genieten van een column van haar. Helaas is Theo van Gogh op 2 november 2004 in koele bloede vermoord door een persoon die zich had bekeerd tot een extremistische denkwijze van de islam.
Ik was van ook vrij verbaasd om te horen/lezen dat er dergelijke bedreigingen werden geuit aan het adres van Ebru. Eerst dacht ik dat het nog wel meeviel, maar naarmate ik las betrok mij een gevoel dat er toch blijkbaar sprake is van een veel grotere groep jongeren die de islam aanhangen op een dergelijke wijze dat zij in staat zijn om over te gaan tot actie. Natuurlijk is het uitten van een bedreiging iets heel anders dan daadwerkelijk overgaan tot actie, maar het feit dat zij 2000 tweets heeft ontvangen met allerlei verwensingen is toch wel degelijk een zorgelijk ontwikkeling. Wat is er gebeurd met de vrijheid van meningsuiting? Ik was altijd in de veronderstelling dat onze samenleving de afgelopen decennia enorm is verhard, maar afgaande op deze situatie zou ik eerder het tegenovergestelde veronderstellen.

Heeft de PVV dan toch gelijk, met diens anti-islam-retoriek?
Absoluut niet! Ik blijf bij mijn standpunt dat de PVV een fascistische partij is. Laten wij alsjeblieft niet vergeten dat dergelijk gedachtengoed heeft geleid tot de aanslag uitgevoerd door Anders Breivig in zijn persoonlijke oorlog die hij had ontketend tegen de multi-culturele samenleving. Maar laten we ook niet vergeten dat het recht op de vrijheid van meningsuiting een fundamenteel recht is. Ik heb een jaar geleden een blog geschreven over de vrijheid van meningsuiting. Ik begon met deze woorden:

O sancta simplicitas! In welk een zonderlinge vereenvoudiging en vervalsing leeft de mens! Men kan zich niet genoeg verwonderen als men eenmaal zijn ogen voor dit wonder heeft geopend! Hoe helder en vrij en licht en eenvouding hebben we alles om ons heen gemaakt! Hoe goed hebben we onze zintuigen een vrijgeleide voor al het oppervlakkige, ons denken een goddelijke begeerte naar baldadige sprongen en verkeerde conclusies weten te geven! - hoe goed zijn we er van het begin af in geslaagd onze onwetendheid te bewaren, om van een bijna onbegrijpelijke vrijheid, onbezonnenheid, onvoorzichtigheid, moed, vrolijkheid des levens, - om van het leven te genieten!

Deze woorden waren eveneens afkomstig uit hetzelfde werk van Friedrich Nietzsche als de quote waarmee ik deze essay begon. Beide quotes zijn kenmerkend voor de morele gedragingen van de mens. Moraliteit is een fundamenteel begrip in onze omgang. De zogenaamde fatsoensnormen zijn in dit licht bezien niks meer dan een abstractie van moraal, uiteindelijk hebben beide begrippen betrekking op de interacties die plaatsvinden tussen mensen. Dit zorgt ervoor dat wij elkaar leren te begrijpen, dat wij het standpunt van de ander kunnen begrijpen. Maar taal kent zijn beperkingen. Gevoel kan je niet onderbrengen in taal, hoe goed je ook je best doet. Je kan enkel een reflectie creëren van de omstandigheden waarbij de lezer de ervaring individueel aanvult door diens gevoel te betrekken tijdens het lezen/aanhoren van die woorden. Geloof is eveneens een dergelijk gevoel, je kan het niet omschrijven in woorden. Soren Kierkegaard, een filosoof met een intense liefde voor God, wist dit maar al te goed, zoals te lezen is in zijn werk Vrees & Beven, blz. 51 , Nederlandse vertaling door Damon:

De oneindige resignatie is het laatste stadium dat aan het geloof voorafgaat, en wel zo dat iedereen die deze beweging niet heeft gemaakt het geloof niet bezit. Want pas in de oneindige resignatie krijg ik een helder zicht op mijzelf in mijn eeuwige geldigheid, en pas dan kan er sprake van zijn krachtens het geloof het bestaan te grijpen.

Toch zijn er weinig thema's waar mensen zoveel waarde aan hechten als hun geloof. Persoonlijk kan ik niet begrijpen hoe het geloof nog steeds zo groot is in ons wetenschappelijk tijdperk, maar ik respecteer de keuze van het individu. Er is tenslotte nog een hoop dat wij mensen niet begrijpen en waarschijnlijk ook nooit zullen begrijpen van het leven. Als ik nu eens verder ga denken over het begrip geloof, dan is dit wellicht een thema waar mensen een deel van hun identiteit op bouwen, dat sommige mensen hun persoonlijke identiteit gaan vereenzelvigen met het concept van een bovennatuurlijke macht. Wellicht dat dit de oorzaak is dat discussies over het geloof zo hoog kunnen oplopen in termen van emoties & gevoel. Dat een persoon zich bedreigd voelt in een fundamenteel deel van diens persoonlijkheid dat het individu alles zal doen om zijn/haar identiteit te kunnen beschermen tegen de kwalijke invloeden van buitenaf. Ervan uitgaande dat deze stelling klopt, zijn wij in staat om dit monoloog op een hoger niveau te plaatsen, namelijk als potentiële verklaring van het gedrag van dergelijke individuen.

Laten we eerst eens teruggaan naar het begin, naar de eerste column van Hafid. Hij schreef: "Ik heb geen respect voor de mythe van Mohammed". Eerlijk genoeg, Nietzsche heeft God ook dood verklaard en daarmee kan ik prima leven. Een christen zal waarschijnlijk net zo erg gekwetst zijn door deze woorden als dat een moslim gekwetst raakt door de verwijzing van de profeet Mohammed en hiermee dit concept reduceren tot iets dat nooit heeft bestaan (en waarmee dus het hele islamitisch geloof nooit zou hebben bestaan). Toch zal een moslim veel heftiger reageren dan een christen, hoe komt dit? Is het de tijdsgeest? Is dit tijdperk dermate belangrijk voor de islam met internationale spanningen tussen de islam en andere geloven dat een moslim de noodzaak voelt om zijn/haar ongenoegen op een dergelijke wijze te uitten in de hoop dat het zich verbonden zal voelen met alle moslims over de hele planeet?
Ik was in de veronderstelling dat wij leven in een individualistisch tijdperk, dat wij dankzij onze technologische voortgang in staat zijn om op een zekere individualistische wijze ons leven vorm te geven. Natuurlijk zal er altijd de drang bestaan voor coherentie, gegeven het feit dat wij nog altijd sociale dieren zijn. Nochtans heb ik enorm veel moeite om het concept van geloof onder te brengen binnen de notie van coherentie. Is een collectieve identiteit in de vorm van een psychologisch construct als geloof dermate belangrijk dat een samenleving ondergeschikt moet worden gemaakt aan dit begrip?
Alvorens ik verder ga, is het wellicht handig om eerst terug te gaan naar het begrip identiteit. Ik heb in mijn vorige essay het begrip identiteit op uitvoerige wijze filosofisch onderzocht. Mijn conclusie als gestelde definitie van identiteit was als volgt opgesteld:

Identiteit is een psychologisch construct dat ons in staat stelt om op basis van onze primaire karaktereigenschappen een gedrag te vormen en dit gedrag verder om te vormen in een beeld waarin wij de persoon aanschouwen die wij wensen te zijn. Dit beeld is echter een dynamisch fenomeen - het is inherent aan externe invloeden, informatie die wij tot ons nemen, waarderen op basis van een intrinsieke waardeoordeel cq. moraal en hieruit volgend al dan wel of niet een verandering doorvoeren in ons gedrag om aldoende een nieuw beeld te vormen dat een reflectie is van de persoon die wij wensen te zijn. In feite is identiteit vanuit dit perspectief beschouwt een constant doorlopend proces waarin wij onszelf wensen te vormen op basis van het beeld dat wij van onszelf hebben gevormd en het beeld van onszelf dat wij wensen te zijn.

Als wij het individuele geloof beschouwen als een fundament van waaruit een identiteit wordt gevormd, dan kan het gedrag van dergelijke individuen worden verklaard. Het gelovig individu hecht veel waarde aan diens geloof en zal dan ook handelen vanuit diens geloof met een zeker moraal. Zoals gezegd is het moraal leidend voor de interacties die plaatsvinden tussen mensen. Wij leven in een wetenschappelijk tijdperk waarin steeds minder mensen gelovig zijn, dit heeft een onlosmakelijk effect op de interacties tussen gelovigen en niet-gelovigen. Als ik wil zeggen dat God dood is, dan zeg ik dat. Het is mijn goedrecht om dit te zeggen. Hetzelfde recht heeft ook een gelovige om te zeggen dat God bestaat. Hetzelfde geld ook met uitspraken m.b.t. de islam. Als ik wil zeggen dat het verhaal van Mohammed een mythe is, dan zeg ik dat!
Het probleem zit hem vooral in het gegeven dat een volwassen Christen die het niet eens is met mijn uitspraak zich zal bedienen van een ander woordgebruik dan een jongere die zijn identiteit aan het vormen is op basis van het islamitisch geloof. Dit proces gaat gepaard met een verandering in interacties en dat kan soms leiden tot zeer onwenselijke situaties, zoals dus de moord op Theo van Gogh.

Het zit het dan moet tolerantie? Tolerantie is van fundamenteel belang voor het bestaan van samenlevingen. Als wij niet het gedrag en diens uitingen van spraak van de ander tolereren, hoe kunnen wij ooit als samenleving functioneren? Ik zal de fatsoensnormen respecteren en mijn gedrag aanpassen conform sociale conventies. Maar als ik wil zeggen dat God dood is, dan doe ik dat! Als ik wil zeggen dat de Islam een achterlijk geloof is, dan zeg ik dat! Als ik wil zeggen dat kutmarokkaantjes hard moeten worden aangepakt, dan zeg ik dat! Niemand heeft het recht om mij te beperken in mijn uitspraken. Hetzelfde geld namelijk ook voor de christen die op de hoek van de straat gaat staan en roept "God leeft!", of een Arabisch uitziende man met een lange baard die tegen mij zegt "Je weet dat Allah groot is hé, mijn jongen". Fatsoensnormen zijn afhankelijk van sociale conventies, dat klopt volledig. Vooralsnog leven wij in een samenleving waarin iedereen het recht om uitspraken te doen die mogelijk kwetsend kunnen zijn voor de ander. Dát mijn vrienden, is de vrijheid van meningsuiting en dát, mijn vrienden is hetgeen dat onder druk komt te staan als groepen mensen zich gekwetst voelen doordat iemand een ongenuanceerde uitspraak heeft gedaan en dat die mensen zichzelf het recht toe-eigenen dat die persoon zijn/haar mening voor zichzelf moet houden. Dit noem ik een aantasting van onze grondwettelijke vrijheden.

Als iemand op individuele basis een uitspraak doet dat kwetsend is voor de ander, kan dit leiden tot een conflict. Echter kan dit conflict altijd op een volwassen wijze worden opgelost. Maar het uitten van bedreigingen als gevolg van een kwetsende uitspraak is volstrekt niet inherent aan elkaar. Het kwaad dat wordt aangericht met het doen van een kwetsende uitspraak ligt niet in het verlengde van het kwaad dat wordt aangericht met het uitten van bedreigingen. Het kwetsen van iemand en het uitten van bedreigingen zijn geen menselijke interacties die als een causaal verband aan elkaar verbonden zijn binnen menselijke interacties. Iemand die is gekwetst kan mogelijk agressie uitten wat volledig menselijk is. Maar het uitten van agressie is niet hetzelfde als het uitten van bedreigingen! Ik geef toe, er bevindt zich een dunne lijn tussen deze manieren van communicatie, toch zit er een wezenlijk verschil tussen beiden. Het uitten van woede is het uitten van ongenoegen en niet inherent aan het uitten van potentieel handelen. Het uitten van een bedreiging geeft aan dat de persoon die de bedreiging uit de mogelijkheid heeft om over te gaan tot handelen, met alle gevolgen van dien, zoals te zien was in het geval van Theo van Gogh.
Als islamitische jongeren het idee hebben dat dit een normale manier van communicatie is, dat het uitten van bedreigingen inherent is aan het uitten van agressie, dan is het tijd dat deze jongeren duidelijk wordt gemaakt dat hun moraal niet volledig strookt met westerse normen & waarden; normen & waarden die gefundeerd zijn op westerse vrijheden.

Dan nog een laatste wellicht interessante gedachte. Iemand die zich bedreigt voelt in zijn/haar eigen identiteit, omdat bepaalde fundamenten van diens identiteit op een kritische wijze worden uitgelicht, hoe realistisch is dan diens eigen identiteit? Juist iemand die een eigen identiteit heeft gevormd is in staat om bepaalde facetten van diens identiteit op kritische wijze te aanschouwen, want dát is de manier hoe een identiteit tot stand komt.
En moge alles breken, wat aan onze waarheden breken- kan! Menig huis valt er nog te bouwen - Friedrich Nietzsche - Aldus Sprak Zarathoestra

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze essay! Ik wens jullie allen een zeer fijn weekend toe.
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe!

Filosofisch intermezzo - PVV vs. Anders Breivig

Het is twee dagen geleden dat er in Noorwegen een bloedbad werd aangericht. De dader komt uit een onverwachte hoek: een christelijke fundamentalist en zijn naam is Anders Breivik. Deze man was tegen de ontwikkelingen van een multiculturele samenleving en met name de zogenaamde islamisering van Europa. Om hierin in opstand te komen had hij een plan geschreven waarin een uiteenzetting is gemaakt hoe hij dit plan zou gaan uitvoeren.

Laten we beginnen met de woorden: er is een dunne grens tussen een genius en een psychopaat. Hollywood heeft er al enkelen gemaakt, waarvan dr. (!) Hanibal Lecter de bekendste is. Afgaande op de hoeveelheden beschikbare informatie durf ik werkelijk te stellen dat Breivik over een grote mate van intelligentie beschikte. Ik ga hem niet op een voetstuk zetten door van deze man een genius te maken, maar het toont wel aan hoe een persoon misbruikt maakt van zijn kennis op een gruwelijke manier.
In een van zijn documenten lees ik de woorden (zoals deze zijn vertaald door google translate): "I have been storing three bottles of Château Kirwan 1979 (French red wine) which I purchased at an auction 10 years ago with the intention of enjoying them at a very special occasion. Considering the fact that my martyrdom operation draws ever closer I decided to bring one to enjoy with my extended family at our annual Christmas party in December."
Uit alles blijkt dat deze man over de capaciteiten beschikte om een operatie tot in de kleinste details te voorbereiden en wat mij het meest beangstigd is de gedachte dat er blijkbaar niemand in zijn omgeving de signalen herkende dat hij een gruwelijke actie zou uitvoeren.

Koren op de molen voor de anti-PVV aanhangers is zijn vermeende bewondering voor de PVV en het gedachtengoed zoals deze geproclameerd wordt door Geert Wilders. Breivik noemt de PVV "werkelijk cultureel-conservatief" en laten we eerlijk zijn, het ís zo!?
Ik ga niet zo ver door te stellen dat de acties van Breivik de belichaming is van het gedachtengoed van de PVV, maar het toont wel de effecten aan van het verspreiden van dit xenofobische gedachtengoed, de zogenaamde "anti-multiculturele samenleving". Natuurlijk neemt iedereen van de PVV inclusief diens voorman dhr. Wilders direct afstand van de acties van Breivik en wordt er ondertussen op menig fora hevig gediscussieerd over dit vermeende verband. Een hoop PVV-aanhangers gaan natuurlijk direct in de verdediging door met het schuldige vingertje naar "links" te wijzen. Een vriend van mij zei ooit: "als je met 1 vinger naar een ander wijst, dan wijzen er 3 terug naar jou", wijze woorden die in deze context naar mijn mening volledig van toepassing is.

Dit allemaal geschreven te hebben vraag ik mij nog steeds af: "waarom heeft deze persoon die over zoveel kennis beschikt zich verlaagt tot het uitvoeren van een onmenselijke actie?". Dat je als individu een tegengesteld geluid wilt opwerpen tegen een collectieve verandering kan ik alleen maar beamen, waarschijnlijk met mij een hoop andere mensen. Wat mij verbaast is dat hij heeft gekozen voor een geweldadige actie, terwijl er zoveel andere mogelijkheden zijn. Het kan geen wanhoopsdaad zijn geweest, daarvoor was de operatie té secuur geplanned. Hij voldoet ook niet aan het profiel van een sociopaat, een profiel waar een persoon als Tristan van der Vlis wél in past. Was het onvermijdelijk dat er een fundamentalist zou opstaan uit andere regionen dan de bekende regionen waar alle media en samen met de media alle volkeren hun ogen op hebben gericht?
"Is de wereld zo getekend door de gebeurtenissen van 9/11 dat wij niet meer in staat zijn om te differentiëren tussen bevolkingsgroepen die een zogenaamde bedreiging zijn voor de westerse wereld, terwijl de werkelijke bedreiging zich onder onze eigen bevolking manifesteert? Is het individu dat de waan heeft om een revolutie te ontketenen niet gevaarlijker dan een persoon dat vecht voor het bestaan van de huidige systemen?"
Paradox ten top als je nagaat dat Anders Breivig zijn acties uitvoerde ter conservering van de cultuur, het zogenaamde "conservatief-culturalisme" en dat hij dit hoopte te bewerkstelligen door het ontketenen van een revolutie. Aldus beëindig ik deze blog met de woorden: Hulde aan de xenofoben!

Mensen, ik wens ieder een fijne zondag toe!
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof - Halbe!

Filosofische Analyse - Identiteitscrisis van Nederland

Zojuist zag ik voor het eerst een praatprogramma genaamd "Het Filosofisch Kwintet". Ik vond het ontzettend interessant, ook omdat het onderwerp dat ter discussie stond mij heel erg aansprak. Het ging namelijk om de vraag of de situatie in de republiek van Weimar in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw en waarin dus ook op de opkomst van het fascisme ontstond hoe gelijkwaardig dat is aan de huidige situatie waarin ons land zich bevindt. Één van de gasten "Bas Heijne" had namelijk een column geschreven in de NRC Next waarin hij vond dat wij moesten ophouden met het vergelijken van populisten met fascisten". Natuurlijk ligt de vermeende identiteitscrisis van ons land in het verlengde van dit vraagstuk. Laten we eens hierop een filosofische analyse uitvoeren.

Als eerste de meest kritische vraagstelling van allen: is er wel sprake van een identiteitscrisis? En zo ja, hoe manifesteert deze zich dan en hoe komt deze tot uiting?
De eerste vraag zou op het eerste gezicht heel makkelijk te beantwoorden moeten zijn, ware het niet dat we daarvoor eerst een omweg moeten maken via het concept van cultuur. De duitse filosoof Nietzsche schreef hierover in zijn werk "Oneigentijdse Beschouwingen" het volgende: "Cultuur is vóór alles eenheid van artistieke stijl in alle vitale uitingen van een volk".
Hieruit kan er worden geconcludeerd dat de cultuur van een volk representatief is voor de uiting van een identiteit van het volk die de desbetreffende cultuur voortbrengt. Essentieel is echter de gewaarwording van de dynamiek van volkeren en dus ook de dynamiek van cultuur - het niveau van abstractie van cultuur is ongekend en per definitie verbonden aan de tijdsgeest van het desbetreffende volk. Secundair bestaan er natuurlijk invloeden op die cultuur vanuit allerlei verschillende perspectieven - Religie, Politiek en niet te vergeten de sub-culturen en zelfs de contra-subculturen die ontstaan als tegenwerkende kracht tegen de sub-culturen.
Uiteindelijk is het allemaal afhankelijk van één transcendentale manifestatie van gedachtengoed: "het bestaan van een algehele consensus over ideeën en de waardering hiervan die betrekking hebben op ieder individu als onderdeel van een groepering danwel volk".
En het is juist dit punt waaruit de manifestatie van onze identiteitscrisis tot uiting komt. Er is geen sprake meer van een algehele consensus over bepaalde ideeën!? Iedere bevolkingsgroep beschikt over unieke normen en waarden die zij van origine hebben meegekregen vanuit "hun eigen cultuur". En "wij authenthieke nederlanders" voelen ons bedreigd in ons bestaan, in onze zogenaamde "Nederlandse Cultuur".

Goed, het bovenstaande voldoet als een definitie van cultuur. Dan ontstaat nu de volgende vraagstelling: hoe staat het bovenstaande m.b.t. cultuur in het verlengde van de vermeende identiteitscrisis? Dat is heel makkelijk, de introductie van de ideologische multiculturele samenleving heeft een broedplaats laten ontstaan van gedachtengoed dat haaks staat op de ideologie van de multiculturele samenleving. Op het eerste gezicht is het vreemd, want vanuit een idealistisch perspectief is het gebaseerd op lid 1 van de grondwet, namelijk die van gelijkwaardigheid tussen mensen ongeacht geslacht, religie, ethniciteit.
Hoe idealistisch het concept van gelijkwaardigheid ook mag zijn, het ontbreekt het aan realiteitsgehalte, voor een optimale omgang tussen mensen moet er sprake zijn van identificatie, een begrip tussen twee mensen op een niveau waar spraak en andere vormen van communicatie niet van toepassing zijn. En dit is juist het punt waar het mis gaat bij een multiculturele samenleving! Hoe kan er identificatie ontstaan tussen twee mensen die een compleet andere ontwikkeling hebben meegemaakt? Hoe kan iemand die is opgegroeid in een burgeroorlog begrip hebben voor iemand die is opgegroeid in een veilig land met een gefundeerde rechtstaat? Secundair zou je kunnen stellen dat de mate van identificatie afhankelijk is van de context waarin de identificatie tussen twee mensen moet plaatsvinden, maar doet dat niet het concept van "identificatie pur sang" teniet? Want zodra er identificatie tussen twee mensen moet plaatsvinden dat afhankelijk is van de situatie, dan is er al sprake van een communicatiemedium dat een vertekend beeld zal geven van de échte identificatie tussen twee mensen.

Ik ben nog steeds een voorstander van de multiculturele samenleving en ik ben té idealistisch ingesteld om te veronderstellen dat deze nooit zal ontstaan. Maar voordat er überhaupt een multiculturele samenleving kan ontstaan zullen wij als volk eerst onze identiteitscrisis moeten oplossen. En dat gaat een hele zware dobber worden, want voor het oplossen van de identiteitscrisis moet er eerst een actuele identiteit van "dé Nederlander" worden gecreëerd en dat is in onze hedendaagse samenleving totaal niet van toepassing. Er bestaat teveel differentiatie tussen de verschillende opvattingen over "wat een nederlander is". Dit wordt nogmaals bevestigd door de publieke rellen die zijn ontstaan na uitspraken zoals Maxima enkele jaren geleden deed of dat ene programma over "de grootste Nederlander", waaruit primair Pim Fortuyn de winnaar was maar later toch naar voren kwam dat Willem van Oranje de winnaar hoorde te zijn, maar dat alle smsjes te laat binnen kwamen.
Mensen zoals Wilders gooien extra olie op het vuur door moslims en de algehele Islam als zondebok aan te wijzen die de zogenaamde oorzaak zouden zijn voor het "verdwijnen van de Nederlandse cultuur en het ontstaan van de identeitscrisis".

Misschien komt het wel door het feit dat ik half-Colombiaans ben en dat ik mij gevoelsmatig niet voldoende een Nederlander zou voelen, maar persoonlijk ben ik van mening dat iedereen die hard schreeuwt over het verdwijnen van de cultuur eens goed moet nadenken over de concepten van cultuur. Het is door ons immigratiebeleid en het ontstaan van een open economie waardoor wij als land zo hoogontwikkeld zijn geworden. Het is dankzij ons immigratiebeleid dat ons land zich heeft kunnen ontwikkelen, want al die mensen die vroeger hierheen kwamen hebben ieder hun aandeel geleverd op de arbeidsmarkt. En dan mogen wij nu wel lopen zeuren over hoe ons immigratiebeleid heeft gefaald, het is dankzij ditzelfde beleid dat ons land zo een werelspeler is geworden. Laat dat al die PVV-aanhangers goed in de oren knopen.

Mensen, ik wens ieder een hele fijne zondag toe! Bedankt voor het lezen en ik zie uiteraard graag een pittige discussie ontstaan.
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe!

Nederland op zijn kop - een gespleten samenleving

Nederland staat op zijn kop, het is een feit. Hoe je het ook wend of keert, de multi-culturele samenleving is aan het veranderen tot in zijn kern. Dit is geen apocalyptische praat over een zogenaamde "dag des oordeels" die gaat plaatsvinden, nee dit is puur mijn visie op het Nederland van nu.

Twintig jaar geleden was alles simpel. Hoewel het aannemelijk is dat er ook toen sprake was van sociale problematiek zal deze in schril contrast staan met de sociale problematiek van ons land van vandaag. Vroeger werd deze onrust veroorzaakt door actuele problemen. Criminaliteit, werkloosheid, economie - kortom zaken die altijd normaal zijn binnen een samenleving.
Tegenwoordig zit een diepe kern van angst in onze samenleving. Vroeger kon je sociale controle op elkaar uitoefenen. Als iemand iets verkeerd deed, dan stap je erop af om die persoon aan te spreken. Langzaam hebben wij dit als samenleving afgeleerd, toen zinloos geweld in de media tevoorschijn kwam.
Saillant detail is dat de daders in sommige gevallen een buitenlands uiterlijk hadden.

Ik denk dat vanaf die tijd een lichte xenofobie is gaan nestelen in het gedachtengoed van onze samenleving. En 9/11 was de katalysator van dit gedachtengoed. Laten we niet vergeten dat het Pim Fortuyn was die in die periode de sociale problematiek op een duidelijke manier aan de kaak durfde te stellen. Toppunt van ironie is wellicht het feit dat hij uiteindelijk werd vermoord door een dierenactivist, vanwege dienst standpunten over de bont-industrie. Geprezen zij de mens!
Iedereen weet wat er daarna was gebeurd. Rene Steegmans is wellicht het bekendste slachtoffer van zinloos geweld. En als zondebok werd de Islam bestempeld. Ja, de Islam is inderdaad een religie dat moeilijk samengaat met westerse idealen. Ja, de Islam is inderdaad fundamentalistisch, dat is juist de ideologie van deze religie. Is deze religie dan per definitie slecht? Is er sprake van een inherente aansporing tot volkerenmoord? Niet per definitie. Natuurlijk kennen we allemaal het welbekende Sbrenica-debacle waarin wij Nederlanders en grote rol hebben gespeeld. Jammer alleen dat in dit geval juist moslims het slachtoffer waren van deze wrede genocide. Xenofobie ten top!

Nu anno 2010 leven we in een multi-culturele samenleving dat gespleten is in de vele ethnische minderheden van ons land waarin de Islam de zondebok is geworden van onze sociale problematiek. Om de woorden van meneer Wilders in mijn mond te nemen: de Islam is een geweldadige religie.
Elk heilig boek van elke religie bevat in zekere zin een aanzet tot genocide met woorden als "andersgelovigen moeten bekeren tot het goede geloof of sterven als ketters". De kruistochten met diens verspreiding van het christelijk geloof is een voorbeeld hiervan. Net zoals de Islam nu zijn Jihad heeft. Neemt niet weg dat er genoeg moslims zijn die wél in staat zijn om hun geloof paralel te laten lopen met hun leven in een westerse samenleving. Hoe harder wij als samenleving zullen optreden tegen andersdenkenden, des te groter zal de vervreemding, de polarisatie worden van onze samenleving!

Wees niet bang om mensen aan te spreken. Ongeacht het feit dat je wel of niet zult worden begrepen door mensen, is dat geen reden om mensen niet aan te spreken op hun gedrag. Maar wees ook niet bang om in te grijpen als dit gebeurt. Ik verbaas mij over het feit hoe bang of eigenlijk moet ik zeggen egoïstisch mensen zijn als zij een gevecht op straat zien. Een gevecht is spannend, het is sensatie! Maar ingrijpen? Nee hoor mij niet gezien, stel je toch eens voor dat je gewond raakt...
Ik heb hier één simpele term voor: zwakte. Het macht van het individu is beperkt, maar op het niveau van het individu evenredig met een ander individu. Om een oud spreekwoord in de mond te nemen: de samenleving, dat ben jij.

Mensen, ik wens ieder een hele fijne dag toe! Ik ga verder met administratie en studeren.
Een dikke knuffel van jullie wereldverbeteraar - Halbe.