Filosofisch intermezzo - Existentiële overpeinzingen

Wat de meeste mensen ook van hun 'egoïsme' mogen denken en zeggen, toch doen ze hun leven lang niets voor hun ego, maar alleen voor het fantoom van dit ego, dat zich in de hoofden van hun omgeving over hen gevormd en zich daaraan meegedeeld heeft [...].
Deze nevel van meningen en gewenningen groeit en leeft vrijwel onafhankelijk van de mensen die hij omhult; in deze nevel ligt de enorme invloed besloten van algemene oordelen over 'de mens' - al deze zichzelf onbekende mensen geloven aan de bloedeloze abstractumn 'mens', dat wil zeggen aan een fictie; en elke verandering die met dit abstractum ondernomen wordt [...].
Dit alles omdat iedere enkeling uit deze meerderheid niet bij machte is een werkelijk, voor hem toegankelijk en door hem doorgrond ego tegenover de algemene bleke fictie te stellen en die daardoor teniet te doen. - Friedrich Nietzsche, Morgenrood.

Tot mijn grote spijt is het seizoen van 'Het Filosofisch Kwintet" wederom voorbij. Ik heb kunnen genieten van zeer diepgaande gesprekken over een variëteit aan thema's: vrijheid en vrijheid van meningsuiting, bildung, saamhorigheid, gelijkwaardigheid en de menselijke maat. Het meest fascinerende vind ik altijd de optimistische kijk op deze thema's, terwijl bepaalde gebeurtenissen ons allerminst optimistisch zouden moeten stemmen. Maar zoals Aristoteles schreef:

Waardoor komt het dat alle mannen die uitzonderlijk zijn geweest in de wijsbegeerte of politiek of de literatuur of de kunsten, melancholici blijken te zijn?

Misschien ligt het antwoord op deze vraag besloten in ons 'mens-zijn', in het feit dat wij nog altijd hoop hebben in ons medemens en uitgaan van het goede in de mens, zoals Socrates geloofde in de mens.
Is het niet de erkenning van het slechte in de mens dat reflecties in onszelf teweegbrengt om morele keuzes te maken? Wij leven in het post-WO2 tijdperk, terwijl wij als samenleving nog altijd de littekens dragen van WO2. Je zou bijna kunnen stellen dat het onze taak is om deze littekens te dragen, zodat wij als samenlevingen nooit meer ons laten verleiden tot totalitaire ideologieën zoals het nazisme. Het is dit sentiment dat ons als samenleving verenigde in het veroordelen van Wilders' 'minder minder'-uitspraak, omdat wij de gevaren van dergelijke uitspraken herkennen en erkennen.

Westerse samenlevingen zijn tot de eeuwenwisseling nog nooit zo stabiel geweest; ondanks alle (maatschappelijke) problemen waarmee samenlevingen geconfronteerd werden is er altijd sprake geweest van een voortgaande ontwikkeling. Deze ontwikkeling werd afgesloten met een vorm van welvaartstoename in de jaren '90 van onvoorstelbare proporties. Je zou bijna kunnen stellen dat wij met onze huidige samenlevingen een 'plafond hebben bereikt van maximale stabiliteit' en dat wij nu zoekend zijn naar nieuwe vormen van stabiliteit.
Om dit 'plafond van stabiliteit' te kunnen doorbreken en hogere vormen van welvaart te kunnen bereiken waren krachten vereist die wij niet meer intrinsiek konden vormen. Waarom zouden wij? Wetenschap is ons nieuwe geloof geworden en God is door Nietzsche dood verklaard, waardoor religie voor ons niet meer van toegevoegde waarde is. Wij hadden de grote vijanden van de vorige eeuw verslagen, zelfs het communisme kon ons geen kwaad meer doen, want Rusland was geen wereldmacht meer.
Hoe ironisch dat 9/11 de kracht werd die onze samenlevingen zouden vormgeven; het gaf ons een gezamenlijke vijand waarmee onze existentiële leegte werd gevuld, waardoor wij nader tot elkaar zouden moeten komen. Dat er overigens binnen onze westerse samenlevingen dwazen bestaan die geloven dat 9/11 een georkestreerde gebeurtenis was, opgezet door de CIA, is een onoverkomelijk feit en getuigt enkel van de vrijheid voor het vormen van onze eigen waarheden.

Helaas creëert elke kracht een tegenwerkende kracht, geheel volgens de derde wet van Newton.
Sociale cohesie leidde tot sociale segregatie op basis van ideologieën, gevoed door angst voor andersdenkenden. Onze empathische vermogens werden gekaderd door religieuze en/of levensbeschouwelijke verschillen. Het gemis aan een nationale culturele identiteit voedde de angst jegens hen die vanuit hun culturele en/of religieuze opvattingen moeite hadden om te integreren in de Nederlandse samenleving.
Opeens werd de gedachte dat de 'multi-culturele samenleving failliet is' breed gedragen, vanwege het gemis aan een culturele identiteit. De persoon die een voorvechter hiervoor was, Pim Fortuyn, overleed helaas op tragische wijze voordat hij zijn beleid ten uitvoer kon brengen.
In diezelfde periode begon de druk op de vrijheid van meningsuiting. Theo van Gogh schreef columns met een dergelijke inhoud dat het voor een hoop mensen dermate schokkend was dat zij besloten actie te ondernemen. De wrede moord op hem en de maatschappelijke verontwaardiging die hieruit volgde was kenmerkend voor de maatschappelijke spanningen dat leefde onder verschillende bevolkingsgroepen.

Ironie ten top dat enkele dagen later het programma 'De grootste Nederlander' Pim Fortuyn als nummer 1 werd verkozen, al hoewel later bleek dat de nummer 2, Willem van Oranje, uiteindelijk de échte winnaar was, maar dit op het moment van bekendmaking nog niet bekend was vanwege technische overwegingen.
Het feit dat Pim Fortuyn had gewonnen was typerend voor de drang (obsessie?) naar een culturele identiteit. Opeens werden wij geconfronteerd met een existentiële leegte die wij niet konden vullen vanwege de diversiteit aan levensbeschouwingen. Ik vraag mij dan af: is het bestaan van een dergelijke variëteit aan levensbeschouwingen binnen onze samenleving niet dé culturele identiteit waarnaar wij zoeken? Waarom kunnen wij enkel onze culturele identiteit vaststellen aan de hand van een vastgesteld moreel kader?
Zelfs Maxima deed drie jaar later de uitspraak: De échte Nederlander bestaat niet, die overigens daarvoor al was gedaan door de oud-kroonprins van Nederland: Prins Claus. Natuurlijk viel heel emo-Nederland over deze uitspraak, want volgens hun 'bestaat de échte Nederlander wel degelijk!!!'

Ik denk dat wij als samenleving sinds die tijd enorm zoekend zijn (geweest) naar onze culturele identiteit, omdat wij simpelweg niet willen accepteren dat bepaalde bevolkingsgroepen ondertussen deel zijn gaan uitmaken van diezelfde samenleving. Veel mensen denken nog steeds in de "wij-zij-groepen", terwijl deze al enkele decennia niet meer bestaan. De échte Nederlander bestaat inderdaad niet meer, als deze al ooit bestond. Het is een moreel beeld geworden, een ideaal dat wij als samenleving constant vormgeven.
Dit ideaal is de drijvende kracht achter de maatschappelijke discussies rondom bepaalde tradities zoals Sinterklaas. Wij hebben als samenleving moeite met het opgeven van dergelijke tradities, omdat wij er emotionele waarde aan hechten; emotionele waarde waaraan wij in bepaalde periode(n) onze culturele identiteit aan ontlenen.

Voor die culturele identiteit om zich te kunnen ontwikkelen is gelijkwaardigheid een voorwaarde op individueel niveau. Hoe kan een cultuur zich ontwikkelen zonder gelijkwaardigheid?
Hoe ironisch is het dat juist bepaalde fundamentalistische ideologieën deze gelijkwaardigheid schade berokkenen door zichzelf als (moreel) superieur op te stellen. De enige manier om deze superioriteit te bespreken is vanuit de vrijheid van meningsuiting. Het is dan ook niet verwonderlijk dat beide concepten binnen onze huidige samenleving onder druk staan. Zoals in 5e aflevering van het Filosofisch Kwintet over 'gelijkwaardigheid' werd uitgesproken door Paul Scheffer (niet letterlijk, maar mijn interpretatie van zijn woorden):

Hoe kan ik jullie rechten verdedigen vanuit de positie van vrijheid van Godsdienst zonder het bestaan van wederigheid vanuit de propositie dat jullie de grondbeginselen van onze democratie afkeuren, omdat wij ongelovigen zijn?

Om direct antwoord te geven: vanuit een moreel perspectief is dit een onmogelijke taak; vanuit het perspectief van burgerschap mogen zij dit doen, omdat wij hun deze privéleges en vooral de ruimte hebben gegeven om dit te doen; het is hun goedrecht om onze democratie af te keuren, hoe dwaas dat ook is.
Het enige wat wij als samenleving kunnen doen is zorg dragen voor het behoud van onze open samenleving en de ander niet proberen te overtuigen op basis van morele argumenten, want daar is de ander niet vatbaar voor. Het behoud van onze open samenleving kan worden bewerkstelligt door aandacht te blijven schenken aan de rechten van de mens en de burgerrechten binnen onze samenleving, waardoor er uiteindelijk een vorm van wederkerigheid moet ontstaan binnen deze groepen mensen vanuit de erkenning van de rechten van de mens.

Ik denk dat dit een goed moment is om dit schrijven te beëindigen. Wederkerigheid zou het uitgangspunt moeten zijn van onze samenleving; elkander de ruimte te geven voor het uitwisselen van meningen en durven te luisteren naar elkaar. Geen enkele cultuur is superieur aan de ander, hoe graag wij dat ook zouden willen geloven. Voor onze cultuur om zich te kunnen ontwikkelen zullen wij deze ruimte moeten creëren waarin wij de ander de vrijheid geven voor het uitten van diens meningen: vrijheid van meningsuiting.
Dankzij deze vrijheid van meningsuiting geven wij elkaar de ruimte voor het uitwisselen van normen en waarden vanuit onze culturele achtergrond. En dán pas kan een samenleving zich ontwikkelen: door culturele normen en waarden te vergelijken en zoeken naar overeenkomsten van waaruit universele normen en waarden zich ontwikkelen en wij als samenleving een nieuwe vorm van culturele identiteit hebben ontwikkeld.

Is there, or is there not, one thing that every citizen has to have if society is to exist at all? [...] It's respect for what's right, and moderation, and religiousness, and in short, what I refer to as the quality of being a good man.
Protagoras, door Plato, pagina 25 v.d. engelse vertaling door Pengiun Classics.

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze blog! Ik had weer eens zin om mijn gedachten op papier te zetten en na te denken waar ik de komende tijd over wil gaan schrijven. Ik wens jullie allen een heel fijn weekend toe. Een dikke knuffel van jullie amateurfilosoof, Halbe!

Filosofisch intermezzo - Het probleem van de asielzoeker

Wat heeft de Europese volkerenfamilie tot een progressief in plaats van een stilstaand deel der mensheid gemaakt? Niet hun buitengewone eigenschappen, die, als zij al bestaan, een gevolg zijn en niet de oorzaak; maar hun opmerklijke verscheidenheid van karakter en cultuur. Individuen, klassen, naties zijn steeds in hoge mate verschillend van elkaar geweest; zij hebben een grote verscheidenheid aan wegen bewandeld, die elk leidden tot iets waardevols en al zijn steeds weer de mensen die op een andere weg waren onverdraagzaam voor elkaar geweest, en zou ieder het een uitstekende zaak hebben gevonden als alle anderen gedwongen waren om zijn kant uit te gaan, toch hebben hun pogingen om elkaars ontwikkeling in de kiem te smoren zelden een duurzaam succes gehad, en is elke richting blijven bestaan om op zijn beurt het goeds te ontvangen dat de anderen konden bieden. Naar mijn mening heeft Europa haar progressieve en veelzijde ontwikkeling volledig te danken aan deze verscheidenheid van wegen. - Over Vrijheid, door John Stuart Mill, pagina 122 - 123.

Al weken lang wordt de media gevuld met verhalen over vluchtelingen die vanuit Afrika de middellandse zee proberen over te steken met als doel een nieuwe bestaan te kunnen opbouwen op het Europese vasteland. Al weken lang verdrinken er mensen, vanwege het ogenschijnlijke rustige weer waardoor mensen het risico nemen om de middellandse zee over te steken.
Afgelopen weekend bereikte de Nederlandse media het verhaal dat een boot met ca. 700 asielzoekers was omgeslagen, waarbij het grootste deel van de mensen kwamen te overlijden. Op zichzelf is het uiteraard een tragedie wanneer mensen komen te overlijden buiten hun schuld om, maar mede dankzij het hedendaagse nationaal-socialistisch sentiment is er het idee ontstaan dat asielzoeker inferieur zijn aan de superieure 'Europeanen'. Volgens de opinie van dit type mens is het de eigen schuld van asielzoeker dat hij/zij is komen te overlijden, omdat hij/zij gewoon in het land van herkomst had moeten blijven.
Los van de maatschappelijke discussie over de bevolkingsdichtheid van ons land en de Fortuynistische cq. politieke uitspraak "vol is vol", is het vrij opmerkelijk om te lezen hoe bepaalde mensen hun mening vormen en uitten op publieke faceboogpagina's van o.a. RTL Nieuws. Sterker nog, de redactie van RTL Nieuws zag zich dan ook genoodzaakt om tijdelijk de mogelijkheid voor het plaatsen van reacties uit te zetten vanwege hun morele verontwaardiging. Dit gaf dan ook RTL Nieuws correspondent Roelof Hemmens inspiratie voor het schrijven van zijn column: 700 dode bootvluchtelingen. Mooi zo.
Ik quote dan ook uit zijn artikel twee reacties:

"Dat scheelt weer 700 uitkeringen, maal 50 jaar. Kassa."
"Jammer van die 28 overlevenden, worden weer uitvreters en mogen hier op onze kosten in therapie vanwege hun trauma’s. Ik vind het een tegenvallend einde van een heel vrolijk artikel."

Ik vraag mij af: wat is er gebeurd met de tolerante Nederlander die ooit een trotse burger was van een gidsnatie?
Mijn biologieleraar zei vroeger: "er leven meer gekken buiten het gesticht, dan in het gesticht". Gekeken naar de hoeveelheid dwaze reacties die men overal uit t.o.v. de redelijke reacties kan ik stellen dat deze uitspraak enigszins correct is. Wat leert dit ons? Is er sprake van een nationale degradatie van moreel gedachtegoed? Of staan bovenstaande uitspraken in schril contract met de werkelijkheid tussen twee politieke partijen die ideologisch recht tegenover elkaar staan: sociaaldemocratie (PvdA) vs. klassiek liberalisme (VVD).
Het post-WO2 tijdperk heeft ons het belang van de sociaal-democratie laten zien, waarbij geen ruimte kon bestaan voor extremistische opvattingen. De ironie van het bestaan van deze partijen is dat hun bestaansrecht veelal wordt ontrokken aan de tijdsgeest. De tragedies van het verleden hebben ons belangrijke lessen geleerd. Echter geldt: hoe langer het geleden is dat de les is geleerd, des te oppervlakkiger wordt de geleerde les totdat er een generatie ontstaat die een dermate anders leven leiden dat de geleerde lessen van vroeger niet meer aansluiten op het huidige leven, waardoor elke vorm van wijsheid verdwijnt.
De opkomst van de Pegida-beweging in Duitsland is dan ook uiterst opmerkelijk te noemen, juist vanwege diens verleden zoals omschreven staat in dit artikel. Er zijn zelfs bepaalde filosofen die de opkomst van extremistische groeperingen zoals IS(IS) verklaren aan de hand van het verdwijnen van een verbindende ideologie; vroeger waren dit religieuze ideologieën, tegenwoordig is er een heterogene vorm van ideologieën die allemaal in meer of mindere mate kunnen worden geplaatst onder de huidige inrichting van onze samenleving: een democratische rechtstaat. Ik nodig mijn lezer dan ook uit om dit artikel te lezen getiteld: Terreur en het verlangen naar een vijand.
Misschien had de duitse filosoof Friedrich Nietzsche dan toch gelijk toen hij deze woorden schreef:

Toen ik tot de mensen kwam, trof ik hen, zittende op een oude eigendunk: allen dachten al lang te weten, wat de mens goed is en wat kwaad. [...] En ik spoorde hen aan hun oude leerstoelen omver te werpen en alles waar die oude eigendunk maar heeft gezeten; ik spoorde hen aan te lachten om hun deugd-meesters en heiligen en dichters en wereld-verlossers. [...]
Als dichter, raadselrader en verlosser van het toeval leerde ik hun scheppen aan de toekomst, leerde ik: alles wat geweest is scheppend te verlossen. Dat, wat verleden is in de mens te verlossen en alle 'Er was' te herscheppen, tot de wil zeg: 'Maar zo heb ik het gewild! Zo zal ik het willen.' [...]
Dit is mijn medelijden met al het verledene, dat ik zie: het is prijsgegeven - prijsgegeven aan de genade, de geest, de waanzin van ieder geslacht, dat komt, en al wat was beschouwt als brug voor zichzelf. [...]
Waarvoor leven? Alles is ijdel! Leven - dat is stro dorsen; leven - dat is zichzelf verbranden en toch niet warm worden.' - Zulk ouderwets gezwets gaat altijd nog door voor 'wijsheid': omdat 't oudbakken is en beschimmeld ruikt, dáárom staat het hoger in ere. Ook schimmel adelt. [...]
Wie over oude oorsprongen wijsheid vergaarde, zie, zo een zal ten slotte naar bronnen der toekomst zoeken en naar nieuwe oorsprongen.
Aldus sprak Zarathoestra, pagina 156 - 166.

Ik vermoed dat een groot deel van de Nederlandse bevolking het relativeringsvermogen mist om de tragedies te aanschouwen die momenteel nog altijd plaatsvinden in landen zoals Syrië, Irak en Ethiopië. De algehele beeldvorming over dit type mens is in de jaren '90 van de vorige eeuw gevormd, waarbij het immigratiedebat overschaduwd werd door de economische conjunctuur. Sterker nog: er was destijds amper een immigratiedebat, omdat de Nederlandse bevolking gedijdde in economische hoogconjunctuur. Femke Halsema heeft ons gelukkig laten weten in dit artikel dat een onderzoek gepubliceerd in 1989 bewees dat Marokkanen in grotere mate betrokken waren bij bepaalde criminele delicten: de geboorte van het marokkanendebat. Dit maatschappelijk debat raakte verscherpt wanneer verhalen over ernstige geweldsdelicten de media bereikte, waarbij diverse keren enkele marokkanen betrokken raakte.
De paarse kabinetten hebben ingezet op de multi-culturele samenleving, zonder stil te staan bij de tegenwerkende krachten die dit opriep bij de laagste socio-economische klasse. De PvdA raakte in diskrediet vanwege de aanhoudende maatschappelijke onrust en het gevoel dat zij niet werden gehoord; de VVD en D66 waren geen partijen die geliefd waren bij deze groep mensen. Waarom zouden ze? D66 was en is een progessieve partij; de mensen van deze socio-economische klasse zien het liefst niks veranderen. VVD was en is een ondernemerspartij; ook daarom zouden deze mensen niet stemmen op de VVD. Er was ruimte ontstaan voor een partij die de maatschappelijke onrust aanhoorde en een beleid poneerde die garant stond voor een stevige aanpak van de veroorzakers: het dreigende failissement van de multi-culturele samenleving. Er was behoefte aan (politieke) verandering en Pim Fortuyn was degene die deze rol zou vervullen in de vorm van zijn eigen partij: de LPF.

Iedereen die de politiek het afgelopen decennium heeft gevolgd weet wat zich daarna heeft afgespeeld. Pim Fortuyn werd op tragische wijze vermoord en de LPF werd de grootste partij al dan wel of niet 'dankzij' de wrede moord die voor dit land ongekend was. Helaas mistte de LPF hun leider en brokkelde al vrij snel het politieke bolwerk af, waardoor de partij enkele jaren later is ontbonden; er ontstond een vacuüm waar Wilders besloot in te stappen.
Waar Pim Fortuyn een visionair was, besloot Wilders als opportunist pur sang louter in te spelen op de onderbuikgevoelens van de socio-economische klasse die zich na de dood van Pim ongehoord voelde, waardoor deze partij kon groeien. Tel daarbij de kredietcrisis op waardoor grote groepen mensen hun baan verloren, waarvan het aannemelijk is dat een groot deel van deze groep mensen onderdeel uitmaakten van de eerder benoemde socio-economische klasse en de maatschappelijke onrust is compleet.
Deze groep mensen die geloven in het 'failissement van de multi-culturele samenleving' zijn dezelfde type mensen die zich schuldig maken aan xenofobisch gedachtegoed die de PVV groot heeft gemaakt; het is tevens deze groep mensen die het hardst schreeuwen in het asielzoekersdebat en wellicht bedreigd voelen vanwege alle doembeelden die de gedachten aan 'massa-immigratie' oproept. De sociale infrastructuur van Nederland komt steeds vaker onder druk te staan; niet alleen vanwege de globale economische ontwikkelingen, maar ook vanuit EU-reglementen. Vanuit dit perspectief zijn hun gedachten eigenlijk zelfs evolutionair verantwoord: zij bevinden zich in de laagste socio-economische klasse die alleen maar groeiend is door de aanwas van asielzoekers, dus gaan zij in de verdeding onder het mom van 'Mijn land wordt steeds voller; er komen steeds meer mensen die aanspraak mogen maken op de sociale voorzieningen omdat de EU hun binnenlaat. Ik voel mij bedreigd, want straks is het geld op, terwijl ik meer recht heb op geld, omdat ik geboren ben in dit land.'

Wellicht moeten wij als samenleving eens het dialoog aangaan met elkaar? Erken de angsten van deze socio-economische klasse en stel hun gerust dat 'hun land' blijft bestaan?
Wilders stijgt tenslotte in de peilingen wanneer hij in de aanval gaat op ontwikkelingen die zich afspelen binnen onze multi-culturele samenleving zoals het Zwarte Pieten Debat, waarom ontnemen wij niet Wilders zijn kruit door pro-actief het dialoog aan te gaan met de mensen?
Uiteraard is het wel een vereiste dat juist de onderste socio-economische klasse ook luistert, want anders bereiken wij als samenleving alsnog niks. Willen zij niet luisteren? Dan houdt het wat mij betreft op en dan is het aan de politiek om een menselijke oplossing te zoeken. Als land kunnen wij uiteraard niks betekenen binnen de wereldpolitiek; als natie en onderdeel van de EU kunnen wij echter wél asielzoekers die tijdelijk asiel aanvragen met open armen ontvangen en eventueel zelfs onderwijs aanbieden. Laat hun proeven van westerse vrijheden; wellicht dat hierdoor een democratisch zaadje geplant wordt in deze mensen wanneer zij ooit terug gaan naar het land van herkomst.
Bovenal: laten wij eens als EU gaan samenwerken op het gebied van immigratie, emigratie en het bieden van een stabiel en veilig continent voor hen die dit nodig hebben. Waarom zouden wij mensen terugsturen naar Syrië, wanneer wij er zelf niet eens zouden willen zijn? Wellicht is het een idee voor de eerder genoemde socio-economische klasse om eens na te denken bij de beweegredenen van asielzoekers: wellicht zijn het niet louter gelukszoekers, maar zijn zij enkel op zoek naar een plek waar zij veilig zijn? Ik zou weleens een gesprek willen zien van de persoon die één van de uitspraken heeft gedaan zoals verwoord in het artikel van RTL Nieuws en een asielzoeker. Wellicht dat de desbetreffende persoon tot de volgende conclusie komt: 'Zij en ik zijn niet eens zo heel verschillend van elkaar.

Is there, or is there not, one thing that every citizen has to have if society is to exist at all? [...] It's respect for what's right, and moderation, and religiousness, and in short, what I refer to as the quality of being a good man.
Protagoras, door Plato, pagina 25 v.d. engelse vertaling door Pengiun Classics.

Mijn vrienden, ik dank jullie allen voor het lezen van dit blog! Het was een complex stukje literatuur, maar ik heb in elk geval wel een compleet beeld kunnen vormen van het (politieke) probleem van asielzoekers. Ik heb in elk geval genoten bij het schrijven van dit stuk en ik hoop dan ook dat jullie hebben genoten van het lezen van mijn blog. Ik wens jullie in elk geval allemaal een hele fijne avond toe! Een dikke knuffel van jullie amateurfilosoof en wereldverbeteraar, Halbe.

Leve de EU! Dood aan de democratie! Leve de vrijheid!

De democratie wil zoveel mogelijk mensen onafhankelijkheid verlenen en waarborgen, onafhankelijkheid van meningen, levenswijze en kostwinning. Daartoe moet zij zowel de bezitlozen als de echte rijken het politiek stemrecht ontzeggen: de twee ongeoorloofde mensenklassen, aan de eliminatie waarvan zij gestadig moet werken, omdat zij haar taak steeds weer ter discussie stellen. Evenzo moet zij alles verhinderen wat de organisatie van partijen schijnt te bogen. Want de drie grote vijanden van de onafhankelijkheid in die drievoudige zin zijn de bezitlozen, de rijken en de partijen. - Ik spreek van de democratie als van iets toekomstigs. Wat nu al zo heet, onderscheidt zich alleen hierdoor van de oudere regeringsvormen, dat het met nieuwe paarden rijdt: de wegen zijn nog de oude, en de wielen zijn ook nog de oude. - Zijn deze voertuigen van het welzijn der volkeren werkelijk minder riskant geworden? - Friedrich Nietzsche; Menselijk, al te Menselijk: pagina 533 - 534.

Vandaag is een nationale herdenkingsdag geworden voor alle slachtoffers die als vakantieganger de vlucht betraden als MH17, maar op een brute wijze aan het einde van hun leven kwamen en zodoende zijn verworden tot oorlogsslachtoffers, een (inter)nationale tragedie)...
Vandaag zou mijns inzien echter eveneens een dag moeten zijn waarin wij als samenleving zouden moeten gaan nadenken over het belang van de Europese Unie als machtsblok; om deel te kunnen nemen aan een unilateraal verdrag zodat wij een stabiel continent kunnen vormen waarin vrijheid centraal staat. Gaat deze blog louter een eurofiel artikel worden? Absoluut niet! Ik heb in de navolging van de verkiezingen voor het Europese parlement eerder een artikel geschreven getiteld het begrip Europa.
Is het smakeloos van mij om dit schrijven te beginnen met een referentie aan een nationale ramp? Ik kan begrijpen wanneer iemand dit idee heeft, ik beschouw deze nationale tragedie echter als een belangrijk signaal dat laat zien hoe belangrijk de EU voor ons land kan zijn. Indien Oekraïne een EU-lidstaat zou zijn geweest, dan had Europa veel effectiever kunnen reageren en op voorhand als unie een krijgsmacht gestuurd om de grens tussen Oekraïne en Rusland te bewaken en zou deze tragedie überhaupt niet eens hebben plaatsgevonden.

Laat ik het volgende voorop stellen: ik ben geen eurofiel, noch een euroscepticus, ik ben enkel iemand die streeft naar waarheidsbevinding.
Er leeft in ons land een hoop argwaan en scepsis jegens de EU. Enerzijds kan ik deze scepsis begrijpen, anderzijds wordt er op bepaalde punten een louter anti-EU sentiment gecreëerd zonder enige vorm van redelijkheid.
In het kader van waarheidsbevinding wil ik graag beginnen met de berichtgeving dat Nederland 'plotseling' 642 miljoen moet betalen aan de EU als naheffing. EU-sceptici konden niet snel genoeg zijn met het uitdragen van een oordeel over de EU. Toen een week later het bericht kwam dat de belastingdienst honderden euro's aan naheffing aan diens burgers zou opleggen, waren bepaalde mensen al vrij snel in het leggen van een volstrekt irreëel verband: Nederland had die naheffing enkel in het leven geroepen om die 642 miljoen euro aan de EU te kunnen betalen.

Het grappige is dat wanneer men in discussie gaat met de mensen die dit verband leggen, dat mensen boos worden omdat je hun confronteert met de feiten. Maar voor hen die nog steeds zoekend zijn naar een verduidelijking van deze gang van zaken zal ik hier kort toelichten waar het om draait.
Als eerste is er dit nieuwsbericht dat laat zien waar die naheffing van onze belastingdienst om draait. In dat nieuwsbericht wordt er verwezen naar het 'belastingplan 2014' hier te vinden. Ik lees op pagina 27/28 het volgende:

Ook zijn in het pakket Belastingplan 2014 de fiscale maatregelen volgend uit de reguliere koopkrachtbesluitvorming verwerkt. Hierbij gaat het om een aanpassing van de afbouw van de 1 Bruggen slaan – regeerakkoord VVD–PvdA, 29 oktober 2012, Kamerstukken II 2012/13, 33 410, nr. 15, bijlage B. 2 Kamerstukken II 2012/13, 33 410, nr. 32.3 algemene heffingskorting, een beperkte verhoging van het tarief in de eerste schijf in de inkomsten- en loonbelasting en een verhoging van het maximum van de algemene heffingskorting.

Vervolgens lees ik in het artikel van RTL Nieuws het volgende:

De naheffingen zijn het gevolg van het Belastingplan 2014, waarin de heffingskortingen door Wiebes' voorganger Weekers werden teruggeschroefd. Vroeger was de heffingskorting voor iedereen hetzelfde, maar nu is de belastingkorting afhankelijk van je inkomen: hoe hoger het inkomen, hoe lager je heffingskorting.

Kortom: dit plan stond al lang geleden klaar om te worden uitgevoerd. Maar waarschijnlijk heeft het zo lang geduurd vanwege alle bezuinigingen die de overheid heeft doorgevoerd. De rekenkamer had hiervoor al begin vorig jaar gewaarschuwd zoals hier te lezen is.
Ten tweede is er dit artikel op de website van het NRC, waarin wordt verwezen naar de naheffing. Ik ben vervolgens eens gaan uitzoeken waardoor deze naheffing wordt veroorzaakt. Ik vond op de website van de rijksoverheid het volgende document, waarin het volgende te lezen is:

Hierdoor is sprake van een substantiële opwaartse bijstelling van het Bruto Binnenlands Product in vrijwel alle lidstaten. [...]
De herziening van macro economische data betreft zowel een herziening van de methode en definities van de nationale rekeningen (ESA2010) als een verbetering van de informatiebronnen (bronnenrevisie). De aanleiding voor deze revisies is het toepassen van nieuwe internationale methodologische richtlijnen vastgelegd in het Europees Stelsel van Nationale en Regionale Rekeningen 2010 (ESA210). (pagina 1/2) [...]
Het CBS heeft op 6 maart 2014 voor het eerst inzicht gegeven in de effecten van zowel de implementatie van ESA2010 als de bronnenrevisie op het Nederlandse BBP. Toen was nog geen inzicht te geven in de budgettaire effecten, omdat toen nog geen inzicht bestond in de effecten van andere lidstaten. Beide herzieningen hebben een effect op de omvang van het BBP. [...]
Het CBS heeft op 6 maart 2014 voor het eerst inzicht gegeven in de effecten van zowel de implementatie van ESA2010 als de bronnenrevisie op het Nederlandse BBP. Toen was nog geen inzicht te geven in de budgettaire effecten, omdat toen nog geen inzicht bestond in de effecten van andere lidstaten. Beide herzieningen hebben een effect op de omvang van het BBP." (pagina 3).

Kortom: wat kan er worden geconcludeerd? Dat beide heffingen losstaande gebeurtenissen zijn en dat er totaal geen sprake is dat 'de burger' die naheffing aan de EU moet betalen. Alle leugens die hierover worden verspreid via facebook, twitter en websites zoals eunmask en ejbron moeten dan ook pertinent worden geboycot. Afgaande op de inhoud zijn het sowieso aanhangers van complottheorieën die de inhoud van deze site vullen, des te meer redenen om dergelijke artikelen van hun site niet meer te gaan delen.

Ik vraag mij af: waarom zijn de mensen tegen de EU? Waarom kunnen mensen niet begrijpen dat de huidige wereld met diens begrenzingen volstrekt niet meer reëel is?
Ik heb geen behoefte om de essentie van mijn vorige schrijven over de EU te herhalen, maar ik zou graag het volgende stukje willen quoten:

Een faillissement van de complete economische unie was wel degelijk een reëel gevaar bij het faillissement van een lidstaat. Tenslotte zijn alle economieën op een bepaald fundamenteel niveau verbonden aan elkaar, waardoor het construct als een kaartenhuis in elkaar zou storten. Dit zou onvermijdelijk hebben geleid tot maatschappelijke onrust en misschien zelfs oorlog. Dit zijn zaken waar de gemiddelde burger niet bij stilstaat wanneer het praat over de EU. [...]
ons land heeft een open economie. Dat betekent dat wij voornamelijk inkomsten genereren op basis van diensten die betrekking hebben op import - en export van goederen. Willen wij als land ons huidige niveau van welvaart behouden én in de toekomst een betere welvaart creëren, dan zijn juist die open grenzen en onze open economie van groot belang. Onze economie groeit op basis van de handel die wij of zelf bedrijven, of doorvoeren naar andere landen in de eurozone.

Wat mensen niet realiseren is dat de democratie zoals wij die kennen langzaam aan het doodbloeden is binnen de EU. Democratie als staatsinrichting is bijna een reliek van een tijd waarin de landsgrenzen inherent waren aan afgezonderde samenlevingen; naties die enkel bekend waren met nationale aangelegenheden. Tegenwoordig is er sprake van vrij verkeer tussen alle EU-lidstaten. Het enige waarin een land zich onderscheid is diens cultuur; en zelfs deze is constant onderhevig aan verandering.
Dat de sociale structuren van een land op nationaal niveau moet worden gereguleerd is dan ook vanzelfsprekend. Maar ik sluit niet uit dat ook hierin verandering zal komen, indien naties de voordelen erkennen van een gezamenlijk verdrag waarbij de nationale begroting van een land wordt vervangen door een europese begroting. Er is zelfs gepostuleerd dat steden de toekomstige landen van onze wereld zullen worden, zoals geschreven staat in dit artikel.

Rest mij als afsluitende noot nog de volgende vraagstelling op te werpen: Waarom is de EU opgericht?
Antwoord: Ter bevordering van de vrede binnen het Europese Continent.
Wat kan hieruit worden geconcludeerd? Dat ondanks de huidige (economische) spanningen binnen de EU met diens vele culturele verschillen tussen lidstaten, de Joegoeslavië-oorlog van de jaren '90 de allerlaatste oorlog is geweest dat heeft plaatsgevonden op het Europese continent. Hieruit kunnen wij opmaken dat de Europese Unie wel degelijk heeft geleid tot bevordering van vrede en dat dit uiteindelijk leidt tot meer vrijheid. En dát mijn lezers, is de reden waarom de Europese Unie bestaansrecht heeft.

Mijn vrienden, ik wens jullie allen een hele fijne dag toe! Ik ga zeker stil blijven staan bij de tragedie van MH17, maar wat wellicht belangrijker is: ik ga kijken naar de toekomst. Want anders zijn alle oorlogsslachtoffers voor niets gestorven en dát is een nog grovere zonde.
Een dikke knuffel van jullie wereldverbeteraar en amateurfilosoof, Halbe!

Het faillissement van de Nederlandse samenleving

Ach, waar ter wereld zijn groter dwaasheden geschied dan bij de medelijdenden? En wat ter wereld stichtte meer leed dan de dwaasheden der medelijdenden?
Wee alle liefhebbenden, die niet nog een hoogte kennen, welke boven hun medelijden uitsteekt! Eens heeft de duivel aldus tot mij gesproken: 'Ook God heeft zijn hel: dat is zijn liefde tot de mensen.'
En onlangs hoorde ik hem dit woord zeggen:'God is dood; aan zijn medelijden met de mensen is God gestorven'. [...]
Mijn noodlot namelijk laat mij de tijd: heeft het me soms vergeten? Of zit het achter een grote steen in de schaduw vliegen te vangen?
Waarlijk, ik ben het deswege goed gezind, mijn eeuwige noodlot, dat het me niet haast en prest en mij tijd laat voor grappen en streken: zo dat ik vandaag om te vissen deze hoge berg besteeg. [...]
Ik echter en mijn noodlot - wij spreken niet tot het heden, wij spreken ook niet tot het nimmer: wij hebben om te spreken wel geduld en tijd en tijd over. Want eenmaal moet het toch komen en mag niet voorbijgaan.
- Friedrich Nietzsche, Aldus sprak Zarathoestra, Nederlandse vertaling door P. Endt en H. Marsman, pagina 183 - 185.

Sinds tijden voel ik mij vervreemd van de Nederlandse samenleving. Wellicht is mijn beeld van de Nederlandse samenleving vertekend door het feit dat ik ben opgegroeid in een klein dorpje in Noord-Holland, maar ik heb altijd gedacht dat onze samenleving er een was van cohesie, samenwerken met een saamhorigheidsgevoel.
Men noemt mij weleens naïef; persoonlijk vind ik dit een verschrikkelijk woord, vanwege de negatieve connotatie die hieraan hangt. Aan de andere kant zit er een bepaalde waarheid verscholen in dit woord, omdat ik vanuit mijn persoonlijkheid enorm optimistisch ingesteld ben.
Misschien is het harde leven makkelijker te verkroppen met een positieve instelling; al hoewel de visie van een kind op het leven naar mijn idee louter afhankelijk is van zowel het karakter van het kind alsmede de opvoeding. Hoe dan ook wordt ieder persoon vroeg of laat geconfronteerd met de harde lessen des levens. Een periode waarin een persoon tegelijk wordt gebroken en gemaakt; soms ten goede, soms ten slechte.
Nu ik eens aan het reflecteren ben op mijn leven, bevind ik mij al in deze periode sinds vorig jaar. Er hebben een aantal kleine veranderingen plaatsgevonden, die uiteindelijk hele grote effecten hadden. Effecten die ik nooit correct had kunnen inschatten. Pas met de wijsheid van het nu aanschouw ik de details die zich op een verkeerde plek bevonden. Ironie ten top, zoals het altijd met wijsheid gaat, is dat wijsheid enkel achteraf wordt verkregen. Op dat moment vraag ik mij altijd af: 'Wat voor meerwaarde heeft deze wijsheid als het mij nu niks concreets oplevert?'

Het enige wat mijn wijsheid mij nu oplevert, is walging en veroordeling van mijn medemens. Wij leven in een egocentrische samenleving, waarin het lijden van het individu wordt uitgebuit in de vorm van sensationele mediaverhalen en de aanschouwer een begrip pretendeert te hebben van dit lijden en verder gaat met de waan van de dag, terwijl het individu verder lijdt.
Een individu kan prima leven in een egocentrische samenleving zoals die van Nederland, als alle sociale voorzieningen correct zouden functioneren. Helaas worden dergelijke middelen collectief gefinancierd en leven wij in een samenleving waarin de welvaart onder druk staat en dus ook alle sociale voorzieningen onder druk komen te staan. Het individu dat gedurende jaren '90 van de vorige eeuw misbruikt heeft gemaakt van alle sociale voorzieningen door enkel de hand op te houden, zonder enige poging te gaan doen om een actieve bijdrage te leveren aan onze maatschappij bevindt zich in een uiterst gunstige positie. Dit individu heeft nooit gewerkt, dus is het niet staat om op hoge leeftijd alsnog een arbeidsethos te creëren. Maar die sociale voorzieningen staan nog steeds onder druk! Dus wat gaat de politiek doen? Die gaat eens opnieuw kijken naar alle sociale voorzieningen en komt uiteindelijk tot de conclusie dat wij van een verandering moeten ondergaan van een zorgstaat naar een participatiemaatschappij.

Dat een mens verantwoording moet afleggen voor het gebruik maken van collectieve voorzieningen is rationeel verantwoord. Dat onze politiek een verandering heeft doorgevoerd in het sociaal beleid kan ik enigszins mee instemmen. Maar dat er als gevolg van een ontmoedigingsbeleid mensen de armoede ingaan, is onbegrijpelijk voor een ontwikkeld, westers land als Nederland!
Ieder mens kankert maar in de rondte; men heeft de mond vol hoe slecht de politiek bezig is, hoe slecht buitenlanders zijn en hoe groot hun bijdrage is aan de criminaliteit. Maar aan het einde van de dag is het buikje rond gegeten, heeft men diens maatschappelijke plicht ten uitvoer gebracht in de vorm van werkzaamheden in de breedste zin van het woord en heeft men diens dagelijkse portie emo-nieuws gehad. Ik walg van dit individu! Men pretendeert te begrijpen hoe andere mensen leven, men roept om verantwoording van publiekelijk geld en "terugverdiensten voor de maatschappij", terwijl men geen enkel idee heeft wat de gevolgen zijn voor de mensen die een dergelijk beleid door hun strot gedouwd krijgen; men kan niet begrijpen hoe machteloos een individu staat die zich in de bijstand bevindt.
Het is zo makkelijk om een ander mens te veroordelen, zonder ook maar enige kennis te hebben van de veroordelende. Nu doe ik het eens terug naar hen; de veroordelende wordt de veroordeler. Helaas is de positie van mensen als ik die in de bijstand zitten zodanig slecht dat onze stem wordt verstomd voordat er kan worden geschreeuwd. Ziedaar de macht van de democratie, waarin het individu dat afhankelijk is van collectieve middelen niks waard is.

Hierbij benoem ik onze "sociale" samenleving failliet; waar bepaalde individuen in vroeger tijden als een parasiet konden leven van gemeenschappelijke middelen, bevinden wij ons in huidige tijden aan de tegenovergestelde kant van het spectrum waarin mensen die genoodzaakt zijn om gebruik te maken van gemeenschappelijke middelen worden beschouwd als échte parasieten. Geprezen zij de egocentrische democratie en de politiek die de stem van de democratie opvolgt!

De mens is iets, dat overtroffen moet worden; en daarom moet zij uw deugden liefhebben -: want gij zult aan hen te gronde gaan. - Aldus sprak Zarathoestra

Mijn vrienden, dank voor het lezen van deze blog. Ik had eigenlijk verwacht dat de tekst meer anti-socialer zou zijn dan het is, maar schijnbaar heb ik nog steeds een bepaald geloof in onze samenleving. Ach, dan hou ik tenminste genoeg denkvoer over voor een volgende blog. Tot schrijfs!

Filosofische beschouwingen op de ontwikkeling van de rechtsstaat der Nederlanden in de laatste decennia

The reason no single human being can be trusted to rule others, and why the rule of law thus becomes necessary, is that few human beings have the requisite knowledge, and none can be expected, always and in every case, to subordinate his or hew own private interest to the common good. By giving the highest offices to a number of different indviduals at once, limiting their terms, holding elections, having the performance of public officials audited by others afterward, and subjecting them to the penal code as well as the complex system of educational customs and practices, the Athenian has prescribed a great many legal means of restraining the selfish desires and fears to which human beings are prone. Nevertheless, as the Athenian has insisted from the beginning of the dialogue, such restraints do not and will not suffice to produce virtuous or happy people. To rule themselves - both as individuals and as a community - and so attain and retain their freedom and friendschip, people have to develop their intelligence. - Pagina 139, Plato's Philosophers, geschreven door Catherine H. Zuckert.

Ons land bevindt zich op allerlei fronten in een impasse. Het politiek landschap is versplinterd, iets dat door verschillende mensen wordt beschouwd als de nalatenschap van wijlen Pim Fortuyn. Mensen zagen in hem de nieuwe messias, de redder van ons land. En het liet ons land ontredderd achter na diens dood; verdwaasd kozen wij en masse voor de partij waarvan iedereen had verwacht dat het een goede vertaling zou zijn van het gedachtengoed dat door hem werd uitgesproken. Het mocht niet baten, na de val van Balkenende-I vloog iedereen terug naar de vertrouwde plekken - partijen waar wij daarvoor altijd op stemden.
De maatschappelijke onrust bleef en werd in zekere zin scherper van aard, want onze vriendelijke politici laten zich schijnbaar in het huidige tijdperk veel sneller leiden door de publieke opinie, met alle beleidsmaatregelen die eruit voortvloeien.
In de volkskrant was twee maanden geleden zelfs een artikel gepubliceerd waarin het voortbestaan van Nederland als rechtsstaat in twijfel werd getrokken. Ik heb vorig jaar al eerder een een schrijven hieraan gewijdt, waarin ik mij verbaasde over de simpliciteit van ons medemens, dat het louter op een emotionele basis een mening kan vormen over een ernstige zaak, terwijl de ratio hierdoor raakt overwoekerd.

Zoals zo mooi in het artikel staat geschreven heerst in ons land een nare mentaliteit van bekrompenheid jegens de rechtspraak; dit gegeven is natuurlijk volstrekt uit den boze als je nagaat dat ons land moet doorgaan voor een rechtsstaat! Het lijkt alsof hier een rol is weggelegd voor onze politici - dat zij eindelijk die leiderschapsrol gaan spelen waar wij al jaren naar verlangen als samenleving. Het enige wat tot nu toe hiervoor kon doorgaan was een irrationele afspiegeling van de grote denker die wijlen Fortuyn was in de vorm van Geert Wilders. Naast Wilders was er ook nog iemand anders, Ayaan Hirsi Ali kon even genieten van haar bekendheid als islamcriticus bezien vanuit een vrouwelijk oogpunt. Helaas was Rita Verdonk het hier niet mee eens, met alle gevolgen van dien - deze rel was het einde van Balkenende-II.
Waar Ayaan Hirsi Ali besloot te kiezen voor een internationaal platform, zag de opportunist pur sang zijn kans schoon om het politieke toneel te overschaduwen met diens anti-islamretoriek, doorspekt met hier en daar loze leuzen die gericht waren op de waan van de dag.
Ik heb geen behoefte om een gedetailleerde beschrijving te maken van alle politieke invloed die is voortgevloeid uit de anti-islamretoriek van Wilders, ik verwijs hiervoor met alle plezier naar een scherp geschreven betoog waarin ik de PVV beschouw als een fascistische partij of diens discutabele invloed op het handelen van Anders Breivig, toen hij een bloedige aanslag pleegde die sterk politiek gekleurd was. Ik wil graag stil staan bij het tekortschieten van het politiek beleid op het gebied van economie.

Wij mogen wijlen Adam Smith bedanken voor het ontwikkelen van een filosofisch systeem dat de grondslag was voor een kapitalistisch model. Het is vooralsnog dankzij het kapitalisme dat onze wereld eruit ziet zoals het er nu uit ziet. Tenslotte is de welvaart van een land inherent aan de economische groei van een natie. Hij pleitte voor een vrij systeem waarin ieder persoon die een mogelijkheid zag om te ondernemen, dit ten uitvoer bracht om zichzelf te onderhouden en indirect bijdragen aan de ontwikkeling van de economie. Dit kennen wij heden ten daagse als het liberalisme, dat tevens tegenwoordig veel kritiek te verduren heeft. Het is weliswaar het liberalisme dat heeft bijgedragen aan de omvangrijke groei midden jaren '90 van de vorige eeuw, de terugslag van de jaren '00 heeft een grote stempel gedrukt op de westerse wereld. De moderne economie, gefundeerd op diens kapitalistische wetten schudde op diens grondvesten.
De gevolgen van de kredietcrisis waren ongekend. Waar de EU net was bijgekomen van alle veranderingen die volgden op de invoering van de euro, begonnen een hoop mensen zich toch wel druk te maken over al dat geld dat verdween in Amerika, omdat mensen hun hypotheek niet meer konden betalen, op straat werden gezet en het huis met verlies werd verkocht. Het was pas toen een systeembank omviel dat de kredietcrisis over sloeg naar Europa. Beursen zakten in het rood en mensen wisten niet meer waar zij nog geld konden winnen met handel. De zogenaamde "eurocrisis" is het kindje geworden van de kredietcrisis en woedt heden ten daagse nog steeds. Dacht men vroeger dat het onmogelijk was voor een land om failliet te gaan, werd dit opeens een reële mogelijkheid toen bleek dat verschillende landen een slecht economisch beleid hadden gevoerd.
Ik vraag mij af, los van de logica van de golfbeweging die bestaat binnen de gedragingen van de economie, hoe is het toch mogelijk dat in dit tijdperk landen failliet kunnen gaan? Is dit te wijten aan een perverse manier waarop het systeem van Adam Smith is geïmplementeerd in de moderne economieën? Of hebben wij als in de moderne economen het originele systeem van Adam Smith gewoon ronduit verkracht waardoor het niet meer kan functioneren binnen de moderne economieën?

Ons land bevindt zich vooralsnog niet in rustig vaarwater, allerminst. De sociaal-maatschappelijke onrust jegens de vermeende "islamisering van westerse landen" is nog steeds een feit, het is lastig om na te gaan of deze onrust wordt aangewakkerd door de opkomst van een politieke partij als de PVV of dat populariteit van een dergelijke partij enkel wordt aangewakkerd door de sociaal-maatschappelijke onrust - hierbij belanden we terug op het al bekende "kip en het ei-verhaal". Ik denk dat dit een goed punt is om stil te staan bij de quote waarvoor ik deze keer heb gekozen om te fungeren als inleiding. Ik heb besloten om te beginnen met een verhaling dat afkomstig uit een werk van Plato namelijk The Laws.
Dit werk omvat een uitvoerige filosofische verhandeling van de verschillende facetten van het begrip "wetten". Een dergelijk begrip spreekt voor zich, toch kan ik verschillende filosofische essays schrijven over dit thema, zonder dat ik een concrete (filosofische) vraagstelling heb opgesteld. Wat mij intrigeert is het propositie van de politiek op wetten - de onlosmakelijke verbintenis waarop de politiek leidend moet zijn voor een natie om te functioneren. Het idee van het liberalisme is een overheid die enkel de maatschappelijke voorzieningen moet reguleren en daarnaast vooral een controlerende rol moet uitvoeren. Los van de verschillende vraagstellingen m.b.t. praktische uitvoering dat een dergelijk concept met zich meebrengt, is het interessant om te aanschouwen dat zelfs het liberale gedachtengoed nog altijd vasthoudt aan de ideeën dat dergelijke maatschappelijke instituten zoals de rechtspraak behouden moeten blijven voor de regering.

Een vraagstelling wil ik bij deze opwerpen:kunnen er wetten worden geformuleerd die ten doel hebben de samenleving te ondersteunen in diens ontwikkeling en die daarom ten alle tijde geldig zullen zijn?
Dit is een belangrijke vraagstelling dat ligt in het verlengde van de filosofische discussie die wordt gevoerd in het werk van 'The Laws'. Er wordt enerzijds betoogt voor het opstellen van wetten die voor eeuwig moeten standhouden. Dit zou in theorie mogelijk zijn, in het kader van ethiek. 'Het kwaad zit in ieder mens', zoals schijnbaar wordt beschouwd als een christelijke uitspraak - ik beschouw deze uitspraak eerder als mens eigen. Het is door de existentie van het kwaad dat het goede kan bestaan. Sterker nog, als ik even Nietzscheaans mag doen, het is juist het bestaan van het kwade dat noodzakelijk is voor het voortbestaan van het goede als tegenovergestelde kracht. Het feit dat wij in staat zijn om een ander mens te pijnigen en zelfs te vermoorden veroorzaakt in ons de afgunst jegens ieder mens die tot een dergelijke daad overgaat - dit leidt uiteindelijk tot de vorming van een prématuur moraal.

Afijn, ik dwaal af. Er wordt een hele fundamentele discussie gevoerd waarin wordt gesteld dat het mogelijk is om wetten op te stellen die eeuwig geldig zullen zijn. Maar voor wetten om te kunnen worden bekrachtigd, moeten mensen ook begrijpen waarvoor de wet dient. Een wet in het kader van moraal is vrij simpel te bevatten, maar in onze moderne rechtspraak wordt tegenwoordig steeds meer aandacht gegeven aan de neurologische/psychologische facetten van het menselijk handelen. Noem het woord pedofiel en direct steigeren mensen en omarmen zij hun kinderen op een krampachtige wijze, waarbij je je soms afvraagt of je niet medelijden moet hebben met kinderen die op een dergelijke overbeschermende wijze opgroeien. Het woord "psychologisch" wordt door dergelijke individuen beschouwt als een analogie van "geestelijk" en neurologie is een moeilijke term dat veel makkelijker kan worden omschreven met het woord "zenuwstelsel". Maar op het moment dat er wordt gesproken over neurologische interacties dan is men het spoort bijster, want dan wordt het toch zo moeilijk om het allemaal te volgen!
Het doet mij dan ook deugd om te lezen dat zelfs Plato het ooit heeft gezegd: and so attain and retain their freedom and friendschip, people have to develop their intelligence. Wellicht dat er ooit een tijd komt dat de samenleving zijn intelligentieniveau heeft ontwikkeld en niet louter een mening vormt op basis van irrationele ideeën.

De neurologie staat nog in haar kinderschoenen, terwijl de opzet van de rechtspraak is ontwikkeld sinds het begin van menselijke beschaving - sinds de tijd dat de oude Grieken een vorm van menselijke beschaving hadden ontwikkeld met diens verschillende vormen van staatsinrichting. Waar Plato een gedegen werk heeft geschreven dat van fundamentele invloed is geweest op de ontwikkeling van de rechtspraak in de oudheid, heeft Aristoteles een belangrijk werk geschreven over de (psychologische) gedragingen van de mens. Al zijn ideeën zijn samengebundeld in zijn Ethica Nicomachea en ik wil dan ook de volgende quote belichten uit dit werk:

De meerderheid van de mensen, en vooral de jeugd, vindt het namelijk niet prettig om ingetogen en geduldig te leven. Daarom is het nodig dat hun opvoeding en bezigheden bij de wet geregeld zijn, want ze zullen deze dingen niet onplezierig meer vinden, als ze er eenmaal aan gewend zijn geraakt. Ongetwijfeld is het echter niet voldoende de juiste opvoeding en aandacht te krijgen wanneer men jong is. Maar ook als volwassene is het nodig die bezigheden uit te voeren en ze tot gewoonte te maken. Daarom zullen we wetten nodig hebben die ook op de bezigheden van deze laatste leeftijdsgroep betrekking hebben en in het algemeen dus op het hele leven. Want de meeste mensen zwichten eerder voor dwang dan voor argumenten en eerder voor straffen dan voor wat moreel juist is.

Aristoteles gaat uit van het emotionele individu - een individu dat enkel gehoor geeft aan diens irrationele denkwijzen en zodoende niet voor rede cq. argument vatbaar is. Hij stelt dat juist omdat mensen zulke emotionele wezens zijn, het wenselijk is om een sociaal systeem te ontwikkelen waar de mens zich aan moet onderwerpen in de veronderstelling dat het uiteindelijk leidt tot de ontwikkeling van een volwaardig individu die in staat is op adequate wijze zijn/haar leven te kunnen leiden.
Bij Aristoteles werd het concept van de vrije wil niet expliciet uitgesproken, echter kan er uit verschillende stukken worden gededuceerd dat Aristoteles wel degelijk uit ging van het gegeven dat de mens uiteindelijk zelf een keuze maakt om een bepaalde handeling ten uitvoer te brengen. Deze discussie over de vrije wil vs. determinisme kan worden getraceerd tot een scala aan filosofen, wetenschappers en andere schrijvers die hebben bijgedragen aan deze maatschappelijke discussie. Er is enkel één persoon die ik in dit licht bezien verdiend om te worden benoemd.

Immanuel Kant heeft in zijn filosofie een moralistisch element ontwikkeld binnen zijn filosofisch systeem - dit element kan enkel bestaan met de propositie van het bestaan van de vrije wil. Ik ga hier niet verder over door, hiervoor verwijs ik graag terug naar mijn essays die zijn geschreven in het kader van de zoektocht naar een beter vermogen om het begrip moraliteit te kunnen bevatten.
Het moment dat mensen worden gereduceerd tot complexe gedetermineerde biologische wezens zal de dag zijn dat de rechtspraak kan worden opgeheven, omdat diens ethiek louter kan bestaan onder de voorwaarde van het bestaan van de vrije wil. Victor Lamme heeft in ieder geval het voorschot gegeven met zijn werk 'De vrije wil bestaat niet. Of dit het begin zal zijn van het einde is nog te betwijfelen - er zijn hele concrete aanwijzingen gevonden waarmee een deel van het menselijk handelen kan worden verklaard. Maar is nog altijd een groot grijs gebied dat wordt beslagen tussen de neurologie en de psychologie. Ik twijfel er niet aan dat er ooit een tijd zal aanbreken dat dit gebied is opgehelderd, maar ik laat in het midden of het accent komt te liggen op de neurologie of de psychologie. Toch heb ik het vermoeden dat ondanks het ophelderen van de fysische wetmatigheden, de vrije wil nog altijd zal blijven bestaan binnen een biologische context.

Mijn vrienden, dank voor het lezen van dit schrijven! Voor de verandering ben ik niet specifiek uitgegaan van bepaalde filosofische vraagstellingen, maar had ik eens de behoefte om mijn gedachte vrijuit doch wel enigszins gestructureerd op digitaal papier te vereeuwigen.
Ik wens jullie allen een hele fijne avond toe. Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe!

Filosofisch intermezzo - Sociale systemen als noodzaak van menselijke existentie

Alle instellingen en regelingen van de samenleving: de standen, het huwelijk, de opvoeding, het recht, dat alles ontleent zijn kracht en duurzaamheid alleen hieraan, dat de gebonden geesten in ze geloven - dus aan de afwezigheid van gronden, of ten minste in de afweer tegen het vragen naar gronden. Dat willen de gebonden geesten niet graag toegeven en ze voelen wel dat het een pudendum is.[...] Dit betekent echter dat uit het persoonlijk voordeel dat een mening oplevert haar waarheid moet worden bewezen, de profijtelijkheid van een leer moet de intellectuele betrouwbaarheid en gegrondheid garanderen.[..] Daar hem echter het tegenovergestelde schijnt te baten van wat zijn land - of standgenoten baat, nemen dezen aan dat zijn principes gevaarlijk voor hen zijn; zij zeggen of voelen: hij mag geen gelijk hebben, want hij is schadelijk voor ons. - Friedrich Nietzsche - Menselijk al te menselijk; pagina 150.

Dit tijdperk beschouw ik als een interessant tijdperk om in te leven. Ik zie een hoop dingen veranderd, als ik mijn leven van nu vergelijk met die van mijn jeugd. Wellicht heeft dit ook te maken met de beperkte mogelijkheden om de wereld te leren kennen als kind zijnde, maar desalniettemin zijn er een hoop veranderingen te lezen in de geschiedenis van de afgelopen decennia.
Zo was er de val van de berlijnse muur, in 1989. Het gevreesde communisme was eindelijk verslagen door de macht van het kapitalisme. Eindelijk kon het individu dat jaren opgesloten was in de bekrompen ideeën van het communisme genieten van de vrijheden die eindeloos zijn binnen een kapitalistisch systeem.
De wereldeconomie kon toen eindelijk gaan floreren en dat deed het dan ook en hoe! De jaren 90 wordt door een hoop mensen beschouwt als de jaren van economische welvaart, tijden waarin landen konden worden geherstructureert op allerlei socio-economische gebieden. Doe een zoektocht op google naar "AEX grafiek historisch" en dan is te zien hoe de economie de afgelopen paar decennia enorm is gegroeid in omvang.

En toen, najaar 2007/begin 2008 deed de kredietcrisis zijn intrede. Het hele kapitalistisch systeem schudde op zijn grondvesten. Vertrouwen is een fundament van de economie en dit verdween langzaam maar zeker. Nog steeds zit de economie in een slop. Het kán maar niet groeien en dat is toch een lastige kwestie, want al onze welvaart is in de huidige constructen onlosmakelijk verbonden met de economie.
Pensioenfondsen en verzekeraars, organisaties die een groot maatschappelijk belang hebben, investeren hun kapitaal in de beursgang, in de veronderstelling enorme winsten te kunnen behalen. De banken idem dito, evenals het individu dat aandelen koopt draagt indirect bij aan de groei van de economie.
Het monetair beleid vertoont scheuren, economen weten niet meer wat wijsheid is om te handelen, gezien de huidige politieke impasse van Europa om op een adequate wijze de economische problematiek op te lossen binnen diverse lidstaten van Europa.

Het individu wordt teruggeworpen op diens maatschappelijk/sociale zekerheden, zoals spaargeld, een baan en natuurlijk sociale cohesie met onze medemens. En dit is het punt waar het afgelopen decennium een hoop om te doen is geweest. De maatschappij is veranderd, onze hele samenleving is veranderd, inclusief diens samenstelling.
Met economische onrust worden culturele verschillen op scherp gesteld, kijk alleen al naar de opkomst van een fascistische partij als de PVV. Hoe dom mensen ook zijn, het ís logisch dat mensen met gelijkwaardige culturele opvattingen (en er dus ook indirect sprake is van gelijkwaardige opvattingen m.b.t. normen en waarden) elkander zullen opzoeken, met als doel het bereiken van sociale cohesie. Groepsvorming op nationale schaal is een onlosmakelijk gevolg van een polariserende samenleving, want elk verschil tussen mensen wordt op een irrationele wijze ongevormd tot een groot punt van kritiek - elke andere denkwijze dat niet conformeert met die van de algehele groep wordt ofwel de kop ingedrukt, of het individu in kwestie wordt buitengesloten van de groep.

Tolerantie is het magische woord, zoals ik al in een andere blog heb beschreven. Dit wordt bewerkstelligt door allerlei verschillende factoren, waaronder een bedrijfscultuur, waarin het voor het individu noodzakelijk is om zich te conformeren naar normen en waarden die gelden binnen het bedrijf.
Op nationale schaal zijn wij echter heden zoekend naar een nieuw sociaal construct. Iedereen is het vertrouwen kwijtgeraakt in het kapitalisme, afgezien van profiteurs die bijna op een hufterige wijze geld hebben verdiend over de ruggen van hardwerkende mensen. En tóch gaan wij door met het kapitalistisch systeem, ondanks de wetenschap dat dit een menselijk construct is dat wij zelf in stand houden, doordat wij er geen enkel alternatief voor hebben. Het énige alternatief tegen het kapitalisme ís het communisme. Ik las niet zo lang geleden een prachtige quote van Martin Luther King op facebook (het is dus twijfelachtig of de bronvermelding correct is). De quote ging als volg:

Capitalism fails to realize that life is social
Communism fails to realize that life is personal
The good and just society is...a socially conscious democracy which reconciles the thruths of individualism and collectivism

Ik vraag mij af, zijn deze twee uiterste sociale systemen eigenlijk niks meer en niks minder dan een menselijk construct? Waarom is het voor mensen onmogelijk om te leven in een wereld dat niet gebonden is aan regels en wetten?
Ik denk dat dit te maken heeft met de chaos van ons bestaan. Wij moeten eerst een fundament creeëren waarop wij ons leven kunnen inrichten cq. structureren. Om ons leven te kunnen structureren, moeten wij onze hele samenleving structureren en om dit te kunnen bewerkstelligen moeten wij dus een sociaal systeem hebben, dat ons als individu de mogelijkheid biedt om op te reflecteren zodat wij de mogelijkheid hebben om ons te leren gedragen conform de sociale normen en waarden dat uiteindelijk leidt tot de vorming van sociale cohesie dat kan worden vormgegeven d.m.v. cultuur.
Het gevaar echter dat hierin kan ontstaan, zijn de ironische werkingen van de democratie. Democratie zou kunnen worden beschouwt als 'de macht van de meerderheid' en toch beschouwen wij dit als de meest eerlijke verdeling van inspraak binnen een groep. Wederom is democratie een menselijk construct dat wij hebben bedacht in onze pogingen om tot sociale cohesie te komen. Wij erkennen de noodzaak van dit sociaal systeem, omdat wij geen alternatief hebben, behalve anarchie waarin wij als het ware worden teruggeworpen op het individuele bewustzijn van ons mens-zijn.
Alle bovenstaande systemen zijn in feite niks meer dan methoden waarmee wij als mensheid onze samenlevingen vormgeven. De vraag is echter: op welke manier zullen wij onze samenleving vormgeven?
Daaropvolgend kunnen we ons afvragen:wat voor alternatief hebben wij voor de sociale systemen waarin wij al onze samenlevingen hebben ingericht? Kunnen wij ons als mensheid ontwikkelingen tot het creëren van een nieuw sociaal systeem waarin er sprake is van een unieke interactie tussen het individu en een groep? Kan non-conformiteit bestaan binnen conformiteit en vice-versa?

Zelfs nu, met het aandragen van economische oplossingen door onze politiek, is onze hele welvaart nog steeds onlosmakelijk verbonden met die van het kapitalisme. Wij erkennen het kapitalisme als de bron van eindeloze mogelijkheden van het invidiu volgens het hedendaagse individualisme, maar tegelijk worden wij geconfronteerd met de tekortkomingen cq. oneindigheden van het kapitalistisch systeem. Ik denk dat wij als maatschappij langzaam maar zeker tot het besef beginnen te komen dat dit niet zo langer kan, dat wij de grenzen van de natuur moeten leren te accepteren. De vraag is echter: hoe kunnen wij dit bewerkstelligen, zonder dat dit ten koste gaat van onze samenlevingen?

Dat mijn vrienden, is een vraagstelling die ik nu open laat staan en waar ik op terug zal komen in een latere blog. Voor hun wens ik iedereen een hele fijne zondag toe, geniet van de laatste warme zondag van het jaar (hoogstwaarschijnlijk)!
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe!

Filosofisch intermezzo - Macht vs. Democratie

Democratie, het is de meest nobele verdeling van macht die er bestaat. De ironie van een systeem waarin de macht eerlijk is verdeeld, is dat er ongelijkwaardigheid kan ontstaan waarin een kleine groep moet onderdoen voor een grotere groep. Dat staat in scherp contrast met het doel van democratie namelijk het verspreiden van de macht. De vraag is dan: kan een democratie eigenlijk wel bestaan?

Sinds enkele weken geleden is er een beweging ontstaan in Afrika en het Midden Oosten. Landen waarin de bevolking jaren heeft moeten zwichten onder het juk van een machtige dictator (laten we nou niet gaan nuanceren maar duidelijke woorden gebruiken!) zijn in opstand gekomen. Het laat zien dat de gezamelijke macht waarover een volk beschikt, indien er sprake is van een eenheid, groot genoeg kan zijn om een dictator af te zetten.
Jemen en Egypte zijn voorbeelden waarin dit is voortgekomen. Het volk is bevrijdt van zijn onderdrukker waarvoor hulde voor ieder persoon die zijn leven heeft gegeven voor deze revolutie(s)! Maar! Wat te denken van het potentie aan macht dat spontaan is vrijgekomen? Een land zonder een leider is een land zonder aansturing. Ieder volk heeft een leider nodig die in staat is om een volk de goede richting op te sturen zodat een volk in staat wordt om zich te ontwikkelen naar een samenleving waarin er sprake is van gelijkwaardigheid en saamhorigheidsgevoel. Maar bovenal moet er een gevoel ontstaan van vrijheid.
Hoe cynisch is het wel niet dat hele groepen mensen bang zijn geworden voor deze ontstane vrijheden!? Mensen zijn gevlucht uit Jemen, omdat er sprake zou zijn van corruptie. Mensen die de macht naar zich toetrekken. In Egypte zijn christelijke kopten slaags geraakt met moslims, omdat zij zich altijd onderdrukt hebben gevoeld.

Pas nu er geen onderdrukker meer aanwezig is komen gedachten naar boven drijven, gedachten die ook constant werden onderdrukt omdat een persoon die opgroeit in zo'n wereld als het ware werd geïndoctrineerd om die gevaarlijke gedachten niet te laten ontwikkelen want stel je toch voor, je zou zou kunnen worden opgepakt omdat je staatsgevaarlijk bent!
Hoe ironisch is het wel niet dat landen die eindelijk vrijheid kunnen ervaren, dit niet kunnen ervaren omdat ze hun hele perspectief op de wereld nog steeds hebben gecentreerd op dat wat hun gevoelsmatig tegenhoudt in hun ontwikkeling. En al dit gebeurd omdat de primaire onderdrukker is verdwenen uit hun leven.

Bestaat er wel een staatsvorm dat goed kan werken? In Lybie zou je eigenlijk kunnen spreken van een soort van aristocratie - groeperingen die ieder een gelijkwaardige hoeveelheid macht beschikken. Ook in dit land zijn rebbellen ontstaan die het niet eens zijn met de machtsverdeling zoals het hedendaags bestaat. Zij willen Kadaffi, die zelf ook geallieerd is aan een groepering, afzetten. Maar Kadaffi laat dat niet toe. Nee, hij zet een heel leger is. Een heel leger om zijn eigen bevolking aan te vallen die hem dreigt af te zetten - een bedreiging waardoor hij de alleenmacht zal kwijtraken.
Hier in het westen bestaan alleen maar democratiën. Democratiën die zijn gefundeerd op wetten. En toch hebben wij ook hier problemen m.b.t. besluitvorming. Waarom? Vanwege het logge apparaat dat bureaucratie heet! Het uitvoeren van een gezamelijke actie moet eerst uitvoering worden besproken in een collectieve organisatie genaamd de VN. Alles moet uitvoerig worden besproken, zelfs als iemand een scheet laat moet er eerst worden besproken of dat wel conform de omgangsnormen is en wat voor represailles er moeten worden ondernomen op dat ene individu die die scheet heeft gelaten.
En ondertussen gaat Kadaffi vrolijk verder met het inzetten van tanks, vliegtuigen en zijn volledige legerarsenaal met als doel het onderdrukken van deze geweldadige rebellie, want dat is het gewoon!

Geprezen zij de democratie met diens onvermogen voor het uitvoeren van een effectieve besluitvorming!

En ik maar denken dat wij hier in het westen de mond vol hebben van onze zogenaamde westerse idealen, idealen die langzaam maar zeker tot uiting beginnen te komen in andere landen die ook verlangen naar het ervaren van vrijheid zoals wij die hier hebben in het westen. Praten kunnen wij als de beste en vooral het veroordelen doen wij heel direct. Maar het uitvoeren van een besluitvorming dat kan ondersteunen bij de ontplooiing van onze westerse idealen is iets dat heel eng is want ja, Rusland en China zijn ertegen! En als westen zijn wij natuurlijk financieel afhankelijk geworden van China, dus dat zou hele zware politieke gevolgen hebben. Dus dan moet alles uitvoerig worden besproken in de VN veiligsheidsraad, terwijl de rebbellen het onderspit moeten delven tegen de tanks en vliegtuigen van kadaffi.

Weet je, laten we dan maar gelijk de democratie afschaffen! Als het voor ons in de westerse wereld al zo moeilijk wordt om een "simpele" besluitvorming uit te voeren, dan kunnen we beter teruggaan naar de tijd waarin een keizer het alleenrecht had om deze uit te voeren. Op die manier hoeven er geen voor - en nadelen tegenover elkaar te worden afgewogen. Nee, er wordt direct actie ondernomen met als doel het bereiken van een periode van rust waarin een bevolking zich langzaam maar zeker zal kunnen ontwikkelen.
Goh, dan had Hitler misschien toch gelijk met zijn derde rijk. Jammer alleen dat daarvoor al die joden moesten worden vermoord. Ach ja, dat is toch alleen maar ethiek. Wat maakt ethiek nou uit als een volk hiermee zichzelf op een hoger niveau kan ontwikkelen, toch?

Mensen, ik wens ieder een fijne dag toe!
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe!