Een filosofisch intermezzo - Gedachteexperimenten

Een blog voor de liefhebbers van filosofie waarin ik een uiteenzetting maak van diverse onderwerpen

Laten we eens beginnen met een voor mij favoriet onderwerp: ADHD. Sinds half december ben ik namelijk gestopt met medicatie. Het zogenaamde "netto-effect" was verdwenen. Nu vraagt men zich waarschijnlijk af "wat is een netto-effect?".
Netto-effect is mijn eigen bewoording voor het effect waarbij de gevolgen direct waarneembaar zijn. Toen ik net begon met mijn medicatie ervoer ik voor het eerst wat het was om "rust te hebben" in mijn hoofd. Langzaam werd er echter naar mijn idee een soort proces van "gewenning geïnduceerd". Wat mensen altijd vergeten is dat medicatie een effect heeft op de menselijke psyche - een dynamisch systeem waarbij diverse factoren van invloed zijn en wij als mensen naar mijn mening nog steeds veel te weinig over weten.
Zoals wij weten wordt ADHD gediagnosticeerd door een psycholoog.

In feite is de pyschologie hoe wetenschappelijk onderbouwt het ook is, niks anders dan het vastleggen van een causaal verband tussen gedragspatronen waarvan de crux gefundeerd is om zo objectief mogelijk waarnemingen te verrichten op het te onderzoeken object. Dit object is dus breed invulbaar, maar meestal is hier sprake van een mens waarbij er dus ook nog sprake is van een wederzijdse interactie dat naar mijn mening niet altijd bevoordelijk is voor de waarneming. Maar dat terzijde.
Ik had een tijd geleden nog een discussie met een vriend van mij over het concept "objectiviteit". Hij zei: "objectiviteit bestaat niet, want wij nemen per definitie waar door middel van onze emoties".
Dit kan ik beamen, tenslotte heb ik zelf ook het nodige over dit thema geschreven. Toch was ik het niet met hem eens, want ik ben van mening dat je als persoon daadwerkelijk in staat ben om een bepaalde situatie achteraf "objectief te analyseren".
Herinneringen zijn andere substanties dan cognities, hoewel het verschil tussen beiden de grootte is van een atoomlaag om een bijzondere analogie te gebruiken. Waar een cognitie de som is van een waarneming waarbij er sprake is van een emotionele invulling van de desbetreffende waarneming is een herinnering het terughalen van het desbetreffende cognitie en dat gaat niet per definitie gepaard met de emoties die op dat moment werden opgeroepen door de waarneming.

Secundair zou je kunnen stellen dat er ook sprake moet zijn van een drempelwaarde dat bereikt moet worden willen emoties tot uiting komen. Angst kan zich in elk willekeurig object manifesteren. Uit eigen ervaringen durf ik te stellen dat deze emotie de laagste drempelwaarde bevat van alle emoties van ons lichaam, want angst gaat altijd gepaard met diverse cognities die worden voortgebracht door ons verbeeldingsvermogen en dus niet representief zijn voor de realiteit. En juist dat is hetgeen dat het zo lastig maakt, dat "onderscheid leren maken tussen realiteit en voorstelling".
Probleem is dat er vlak daarna andere emoties de kop opsteken, want de aanwezigheid van een langdurig gevoel van angst zal resulteren in een gedragspatroon dat wordt beheerst door de gewaarwording van deze emotie. Hierdoor zullen andere emoties ook in het gedrang komen, want deze krijgen dan niet de mogelijkheid om tot uiting te komen in het gedrag, de ironie is dat deze gefundeerd zijn op het gemis van het ervaren van diverse emoties waarvan wij op dat moment alleen een voorstelling kunnen maken zonder deze daadwerkelijk te ervaren. En ook hiervoor bestaan er verschillende medicatie.

Het meest bijzondere is wellicht het feit dat de wetenschap ook nog steeds niet bekend is wat nou de precieze werking is van de diverse psychostimulantia, waar dus ritalin en aanverwante medicijnen onder vallen. Dat is niet zo vreemd, omdat de enige verkrijgbare meetbare data hetgeen is dat wordt verkregen uit in vitro experimenten - experimenten die worden uitgevoerd "buiten het lichaam".
Indien er sprake is van een monsterafname (bloed, weefsel, noem maar op) dan is het nog maar de vraag hoe representatief het monster is voor de toestand in het lichaam, want het monster bevindt zich nog altijd buiten het lichaam. Ook dit is weliswaar wetenschappelijk vastgesteld, maar alleen doordat er sprake is van een vooropgesteld referentiekader.
Helaas kunnen wij niet zomaar metingen verrichten in het lichaam, afgezien van methoden waarbij een radioactief label wordt ingespoten. Maar voor onderzoek naar de bioelektrochemische werking van hersenen gaat dat zo lastig, het is niet aan te raden om een radioactief labeltje in je hersenen te laten rondzweven.
Gelukkig zijn wij in staat om hersenscans te maken door in kaart te brengen wat de bioelektrochemische werking is van diverse hersenhelften. En toch weet men uiteindelijk nog steeds niet wat nou precies het mechanisme is dat ADHD veroorzaakt.

Vandaag heb ik bij wijze van een experimentje voor het eerst sinds een maand tijd een pilletje ingenomen. En wonder boven wonder kreeg ik waarschijnlijk hoofdpijn ervan!? De vraag die ik mijzelf echter stel is de volgende: zou de hoofdpijn ook een zelf-geïnduceert effect zijn als gevolg van mijn onderliggende angst om toch tot de ontdekking te komen dat ik afhankelijk ben van medicatie of is dit een signaal dat mijn hersenen dusdanig in staat is om prima te functioneren zonder de hulp van methylfenidaat?.
Ik heb hem nog niet beantwoord, maar ik sluit deze blog wel af met de volgende quote: "Het enige dat ik weet, is dat ik helemaal niks weet" - Socrates

Mensen, ik wens ieder een hele fijne dag toe!
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof Halbe

Een duik in de menselijke psyche - verleden vs. heden

Vandaag was een vrij bijzondere dag. Hoewel ik al een aantal gesprekken heb gehad bij PsyQ, was er vooralsnog geen officiële behandeling gestart. De gesprekken gingen over allerlei uiteenlopende zaken die voor mij op dat moment belangrijk waren. Maar vandaag ben ik begonnen en hoe! Gelukkig zijn de gesprekken gewoon doorgegaan met dezelfde psycholoog, wat erg prettig is gezien de vertrouwensband die ik nu met haar heb opgebouwd.

Wat voor mij nu belangrijk is, is om mijn verleden te accepteren zoals het is. Hoe ironisch is het wel niet dat mijn levensmotto (dwaal niet in het verleden, maar leef in het heden met het zicht op de toekomst) zoveel waarde heeft, maar tegelijk zo moeilijk is om op te volgen. Alles wat ik doe, alle keuzes die ik maak, het blijft een reflectie op mijn verleden, op de verkregen wijsheid uit mijn verleden.
Des te confronterender is het feit dat ik tot op heden ontevreden ben over mijn verleden, omdat ik het gevoel heb dat mijn verleden mijn ontwikkeling weerhoudt van de persoon die ik wil worden!

Het gevolg is dat ik als persoon verdrink in een vloedgolf van emoties - emoties waarbij ik het gevoel heb de controle over te verliezen.
Sommige filosofen zijn van mening dat wij heer en meester zijn over onze emoties. Door ons verdrietig te willen voelen, worden we ook verdrietig. Ondanks het feit dat hier zeker een kern van waarheid in zit, wordt hierbij voorbijgegaan aan de beleving die wij als mens of specifieker - als bewustzijn - ervaren van hetgeen wat wij leven noemen. Emoties kleuren ons leven en hoe meer kennis wij krijgen over dit leven, des te ingewikkelder wordt het kleurenpatroon van ons leven - van onze emoties.

Leggen wij nu de link naar het verleden dan komen we tot de fascinerende conclusie hoe wij als mensen subjectief - en dus via onze emoties - kijken naar ons verleden. Door ons verleden in het kader te plaatsen van pijn en verdriet zullen wij ook alleen maar pijn en verdriet ervaren wanneer wij dit verleden "bekijken".
Stappen wij buiten dit kader, dus zonder de inkleuring van emoties - objectief - dan kunnen wij als mensen zaken in een veel beter perspectief waarnemen - namelijk waarheidsgetrouw voorzover er kan worden gesproken over waarheid in de zin van de waarneming van het individu.

Dan rest ons nog 1 ding: het verleden te plaatsen in een objectief kader en ervan te leren - dan het verleden te plaatsen in een subjectief kader en per definitie inkleuring te geven aan de emoties die wij erover verkiezen te ervaren. Want dat wat ooit was, is niet meer en zal ook nooit meer zijn. Dat is nou eenmaal de dynamiek dat het leven heet.

Mensen, ik wens ieder een fijne dag toe! Het is weer lekker weer, perfect weer dus om in het zonnetje te gaan zitten.
Een dikke knuffel van Halbe!

Verloren tienerjaren of vroeg verkregen wijsheid?

De afgelopen twee weken waren een bijzondere ervaring voor mij. Chaos en rust, vrolijkheid en verdriet, wijsheid en domheid, alles passeerde de revue. Zelfontwikkeling heeft voor mij een grote betekenis, ik ben weer volop aan het zoeken naar mijn eigen plek in het leven. Waar sta ik nu en waar wil ik heen is een vraag die mij heel intensief bezighoudt.

De laatste tijd ben ik druk bezig geweest met het lezen van enkele werken van Nietzsche. En zijn werken intrigeren mij, het zet mij aan tot denken op een volledige andere manier. Deuren in mijn hoofd die opengaan, deuren die ik jarenlang op een kiertje heb gezet, maar nooit het lef heb gehad om deze volledig open te maken.
Wat mij vooral fascineert is de denkwijze dat wij mensen verantwoordelijk zijn voor ons eigen leven. Iemand die depressief is, heeft het zelf ernaar gemaakt. Iemand die succesvol is, heeft zelf de macht gehad hierover; der wille zur macht (de wil tot macht) om even Nietzsche te quoten.

Voor mij is dit een hele gevaarlijke uitspraak, tenslotte ben ik vanuit mijn persoonlijkheid juist iemand die altijd tussen het spirituele en het rationele aspect van het leven heb gehangen. En stiekem neig ik nu toch naar het rationele aspect.
Natuurlijk is er een grijs gebied tussen datgene wat ons overkomt en datgene wat ons overkomt als gevolg van de keuzes die wij als mens hebben gemaakt. Dat heb ik geleerd toen ik ervoor koos om te gaan samenwonen met Patries.
Ook is het crú om te zeggen dat mijn moeder heeft "gewenst" dat zij ziek zou worden. Dat zij psychisch op een dieptepunt op het leven zou komen waar menig depressieveling niet uit komt.
Ook dit heeft een hoop teweeggebracht in mijn leven. Ik heb een hoop zaken van het leven door mijn strot gedouwd gekregen. Hoe vaak heb ik wel niet God of het leven vervloekt dat het mij moest overkomen...te vaak.

Wanneer ik praat met andere mensen, dan valt mij al heel snel op dat ik een hele andere leven heb geleid dan de meeste mensen. Soms betreur ik dit; het feit dat ik nooit een "normaal leven" heb mogen lijden. Dat ik altijd maar thuis was "omdat ik me daar veilig waande". Een situatie dat allerminst geluk bood; een situatie waarin ik op een volledig andere manier leerde kijken naar het leven dan een gemiddeld mens.

Hier tegenover staat echter een onvoorstelbare hoeveelheid aan inzichten in de wegen des levens. Het heeft mij onbewust een hoop mogelijkheden gegeven. Al op jonge leeftijd leerde ik om te gaan met problemen die een gemiddeld mens mogelijk nooit zou meemaken; tenslotte leeft niet iedereen samen met een chronisch ziek persoon.
Ik leerde op jonge leeftijd mijn eigen leven te reguleren. Ik heb wel even gepubert, maar na dat puberen kwamen de verantwoordelijkheden heel snel. Niemand kon mijn leven reguleren, want er was niemand voor mij die mij daarin kon helpen. Dus deed ik dit zelf.

Dat heeft mij staande gehouden in de donkere tijden van wanhoop. Ik ben altijd in staat geweest om mijn eigen leven te reguleren; hier tegenover staat een emotionele ontwikkeling dat volledig overhoop ligt inclusief het latente ADHD.
Ook nu nog heb ik last van mijn emoties, ook nu nog wordt ik soms overspoeld door emoties die ik niet wil voelen; emoties die ik het liefst wil vergeten of onderdrukken. Maar zoals ik in mijn vorige blog heb geschreven, emoties kleuren ons leven. Door het ervaren van onze emoties ervaren wij in feite het leven.

Het wordt gevaarlijk wanneer wij de controle over onze emoties verliezen, want daarmee gaat ook gepaard het verlies van de controle over ons leven. Voor mij zijn dat de momenten dat ik mij verloren voel, dat ik mij afvraag wat mijn zin van het leven is. Maar eigenlijk bestaat er geen zin van het leven, want zoals mijn eigen levensmotto is: Het leven is dat wat je er zelf van maakt. En dan komen we toch weer terug op een levensvisie dat mijn leven kenmerkt. Of om Nietzsche nogmaals te quoten: der wille zur macht.

Mensen, ik wens ieder een hele fijne dag toe.
Een dikke knuffel van jullie semi-filosoof, Halbe

ADHD - Wat is dat nou?

ADHD....ik heb nooit gedacht dat ik ooit nog eens zou worden gediagnosticeerd met deze "psychische aandoening". In de volksmond wordt het uitgesproken als "alle dagen heel druk". Maar in de werkelijkheid staan deze letters voor iets anders: Attention Defficit Hyperactivity Disorder. Kortom, het een is aandachtsstoornis met als gevolg een gedragsstoornis waarbij er sprake is van overactief (= hyperactief) gedrag.

Wat mensen niet weten is dat er sprake is van twee typen ADHD. Bij de ene is er sprake van een innerlijke onrust. Ik noem het zelf altijd "een chaos in het hoofd". Tegenwoordig heeft dit een eigen naampje gekregen: ADD. Mensen die dit hebben, zijn niet per definitie druk in hun gedrag. Maar binnenin gaat hun hoofd tekeer als een oorkaan.
Type twee is het kenmerkend ADHD gedrag; druk, veelpratend en alom aanwezig.

Een hoop mensen die worden gediagnosticeerd met ADHD zijn vaak een zgn. gecombineerd type. Dat betekent dat er wel sprake is van een chaos in het hoofd, maar dat dit ook tot uiting komt in het gedrag, dus een druk, veelpratend en alom aanwezig gedrag; kortom typisch "ADHD-gedrag".
Het is vrij logisch, als je hoofd vol zit met gedachten dan zal een mens op een gegeven moment gaan leven naar die gedachten. Tenzij hij/zij in staat is om dit gedrag te "onderdrukken", dan ontstaat er het typisch "ADD-gedrag". Een chaotisch hoofd, maar dat het lichaam zelf er geen last van ondervindt.

Sinds de diagnose gesteld is, ben ik druk bezig mijzelf aan het analyseren waarom nu pas de diagnose is gemaakt. Soms wordt ik er behoorlijk gefrustreerd van, want het zou het leven wat ik nu heb wellicht stukken draaglijker maken. Maar dan bedenk ik me gelijk dat er nou eenmaal niks aan te doen valt, het leven loopt zoals het loopt.
Vroeger werd er symptoonbestrijding gedaan...Ik was kapot van verdriet, dus dan ga je aan jezelf werken om op een volledig andere manier omgaan met je verdriet. Chaos is altijd al aanwezig geweest in mijn hoofd, maar pas sinds ik wordt geacht "normaal" te kunnen functioneren in de maatschappij is die chaos zich aan het manifesteren in mijn hoofd en mijn gedachten.

Bijkomend probleem is dat ik een hoop heb meegemaakt....Een hoop gedachten zijn verbonden aan emoties. Emoties die bij mij soms behoorlijk hoog kunnen oplopen, zo hoog dat ik deze niet meer onder controle krijg. Zoals de medisch maatschappelijk medewerker bij het MCA zei: "wij weten niet of jij deze aandachtsstoornis heb ontwikkeld door jouw verleden of dat het er altijd al in jouw onderbewustzijn aanwezig is geweest".
Ironisch genoeg heeft het mij namelijk toch een hoop voordelen opgeleverd....

Iemand met ADHD heeft een hoop beperkingen, omdat zo iemand niet op niveau kunt functioneren vanwege de chaos in het hoofd. Dit komt ook in uiting in de persoonlijke leefomgeving....Jammer alleen dat ik het leven door mijn strot gedouwd heb gekregen, waardoor ik wel structuur en orde MOEST maken in mijn leven.
Onbewust is er toch een mechanisme aanwezig in mijn hoofd dat ervoor zorgt dat ik de orde krijg in mijn leven die ik wil hebben....Ik weet niet of dit bij ieder persoon aanwezig is, of dat ik het "geluk heb" dat dit mechanisme is ontwikkeld in de tijd dat ik op mijzelf ging wonen met alle ellende van dien.

Hopelijk lukt het mij om dit mechanisme vaker aan te zetten in mijn hoofd....want die chaos begint me langzaam maar zeker af te breken. De nieuwe baan die ik heb, wil ik echt niet verliezen. Ik begin nu langzaam weer een nieuw plekje te krijgen en dat vertrouwd plekje wil ik zeker behouden....koste wat het kost!
Toch maar weer beginnen met spirituele rituelen, zoals wierrook stoken en mediteren....Tenslotte ben je als persoon "gezond in lichaam en geest".

Mensen, ik wens ieder een hele fijne avond!
Dikke knuffel van Halbe!

Tranen

Tranen...van verdriet. Teveel gebeurd en te weinig tijd gegeven voor verwerking. Altijd doorgaan en nooit de tijd nemen om het een plek in het hart te geven. Het wegdrukken van emoties zodat de mensen om mij heen niet zien wat er in mij omgaat. Blijven glimlachen, ook al hebben emoties geen betekenis meer.

Tranen...van eenzaamheid. Alleen thuiskomen en alleen in slaap vallen. Alleen wakker worden en alleen koken. Alleen gelukkig zijn, terwijl geluk iets is wat je moet delen met de mensen om je heen. Er bestaat niks mooiers dan een glimlach tevoorschijn toveren op het gezicht van andere mensen.

Tranen...van angst. Angst om te stikken, wanneer ik last krijg van een emotionele brok in mijn keel. Angst om dezelfde fouten te maken, angst dat wat ik doe niks uitmaakt. Angst om de kracht te verliezen dat mij gaande houdt. Angst om mijzelf te verliezen in mijn emoties.

Tranen...van woede. Boosheid dat het mij moest overkomen. Dat het leven op zo'n manier door mijn strot wordt gedouwd. Dat ik niet kan genieten van het leven zoals andere mensen dat doen. Dat zaken voor mij altijd gecompliceerd zijn. Het gevoel hebben dat mijn leven zo anders had kunnen lopen.

Tranen...van radeloosheid. Niet weten wat wijsheid is. Zoeken naar mijn eigen weg. Moe worden van mijn verdriet. Hopen dat ik in de nabije toekomst mijn eigen leven in handen heb. Dat de chaos dat mijn leven is structuur wordt. Niet meer het gevoel hebben om eenzaam te zijn en geen angst meer om te stikken. Geen woede, maar rationaliseren van emoties.

Ik heb ADHD. Ik heb onderzoeken gedaan bij het GGZ en de diagnose ADHD is gemaakt. Maar er is mogelijk sprake van een onderliggend probleem. Dat lijkt mij erg aannemelijk. Soms heb ik het gevoel dat ik al op de helft van mijn leven ben. Zoveel dingen die zijn gebeurd, zoveel verdriet dat blijft. Zoveel emoties die soms door mijn lichaam gieren dat ik er gek van wordt. Zoveel chaos in mijn hoofd dat ik het liefste wil wegrennen.

Maar ik ga het niet doen. Ik trotseer het leven. Hoe zwaar het ook is, hoe pijnlijk sommige dagen zijn, hoe beangstigend ik mij soms voel; het leven gaat door. Ieder persoon heeft zijn eigen verhaal. Ik weet dat ik aandacht zoek, omdat ik zelf nog steeds elke dag zoek naar een plekje voor mijn verdriet.
Nog steeds vraag ik mij af, is wat ik heb meegemaakt echt zo erg? Of hebben andere mensen het zwaarder? Wat voor impact hebben problemen op het alledaagse leven? Waarom heb ik het gevoel dat ik de énige persoon ben bij wie deze problemen daadwerkelijk invloed heeft op mijn leven? Op wat voor manier gaan mensen om met hun problemen en hoe is dat anders dan de manier hoe ik omga met mijn problemen?

Dit zijn enkele vragen die ik hoop te beantwoorden wanneer mijn behandeling start voor ADHD bij het GGZ. Tot die tijd moet ik het doen met de wijsheid die ik bezit. Moet ik mij neerleggen bij het leven dat ik nu leidt. Genieten van dat wat ik heb en mijn blik op de toekomst richten. Maar de tranen blijven...en die zullen nooit verdwijnen. Het litteken op mijn ziel blijft en zal altijd aanwezig zijn.

Ik wens ieder een hele fijne avond. Werk ze/studeer ze/luier ze. Pluk de dag en maak wat van het leven. Het is zo zonde om het weg te gooien, tenslotte leef je maar 1 keer.
Dikke knuffel van Halbe!